{"id":74115,"date":"2025-10-07T03:19:46","date_gmt":"2025-10-06T18:19:46","guid":{"rendered":"https:\/\/monolith.law\/pl\/?p=74115"},"modified":"2025-10-12T22:26:28","modified_gmt":"2025-10-12T13:26:28","slug":"labor-contract-formation-japan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan","title":{"rendered":"Zawarcie umowy o prac\u0119 w Japonii: definicje, oferta i akceptacja, domniemane zawarcie, przyczyny niewa\u017cno\u015bci i uniewa\u017cnienia \u2013 komentarz prawny"},"content":{"rendered":"\n<p>W prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w Japonii, dok\u0142adne zrozumienie prawnych aspekt\u00f3w zawierania um\u00f3w o prac\u0119 stanowi fundament unikania nieoczekiwanych ryzyk prawnych i budowania stabilnych relacji pracowniczych. Japo\u0144ski system prawny pracy wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tym, \u017ce opr\u00f3cz pisemnych um\u00f3w, k\u0142adzie du\u017cy nacisk na rzeczywiste relacje mi\u0119dzy pracodawc\u0105 a pracownikiem. Zrozumienie, jak dochodzi do zawarcia umowy o prac\u0119 i w jakich sytuacjach jej wa\u017cno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 kwestionowana, jest niezb\u0119dne dla decyzji zarz\u0105dczych. Zawarcie umowy o prac\u0119 regulowane jest g\u0142\u00f3wnie przez Japo\u0144sk\u0105 Ustaw\u0119 o Umowach Pracy (Labor Contract Act) oraz Japo\u0144ski Kodeks Cywilny (Civil Code). Jednak\u017ce, przy interpretacji tych przepis\u00f3w i ich stosowaniu do konkretnych przypadk\u00f3w, niezwykle wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 precedensy, kt\u00f3re s\u0105 wynikiem wieloletniej praktyki s\u0105dowej. Szczeg\u00f3lnie kwestie takie jak prawna natura oferty pracy, ryzyko niezamierzonego zawarcia &#8220;domy\u015blnej umowy o prac\u0119&#8221; z osobami zatrudnionymi na podstawie um\u00f3w o dzie\u0142o, a tak\u017ce post\u0119powanie w przypadku wykrycia fa\u0142szywych informacji w dokumentach aplikacyjnych, s\u0105 wyzwaniami, z kt\u00f3rymi boryka si\u0119 wiele firm. W niniejszym artykule najpierw wyja\u015bniamy prawn\u0105 definicj\u0119 umowy o prac\u0119, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem kluczowego poj\u0119cia &#8220;podleg\u0142o\u015bci pracowniczej&#8221;. Nast\u0119pnie szczeg\u00f3\u0142owo omawiamy proces zawierania umowy o prac\u0119 na podstawie zasad Japo\u0144skiego Kodeksu Cywilnego, czyli &#8220;oferty&#8221; i &#8220;akceptacji&#8221; w kontek\u015bcie procesu rekrutacji. Ponadto analizujemy ryzyko i kryteria oceny &#8220;domy\u015blnego zawarcia&#8221; umowy o prac\u0119, nawet bez wyra\u017anej zgody, w \u015bwietle orzecznictwa. Na koniec szczeg\u00f3\u0142owo omawiamy wp\u0142yw wad o\u015bwiadczenia woli, takich jak oszustwo, przymus czy b\u0142\u0105d, na wa\u017cno\u015b\u0107 umowy o prac\u0119, wraz z ich prawnymi wymogami i skutkami.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_53 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Definicja_umowy_o_prace_w_Japonii\" title=\"Definicja umowy o prac\u0119 w Japonii\">Definicja umowy o prac\u0119 w Japonii<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Zawarcie_umowy_o_prace_Oferta_i_Akceptacja_w_Japonii\" title=\"Zawarcie umowy o prac\u0119: Oferta i Akceptacja w Japonii\">Zawarcie umowy o prac\u0119: Oferta i Akceptacja w Japonii<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Zawarcie_dorozumianego_kontraktu_pracy_w_Japonii\" title=\"Zawarcie dorozumianego kontraktu pracy w Japonii\">Zawarcie dorozumianego kontraktu pracy w Japonii<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Niewaznosc_i_uniewaznienie_umowy_o_prace_z_powodu_wad_oswiadczenia_woli_w_Japonii\" title=\"Niewa\u017cno\u015b\u0107 i uniewa\u017cnienie umowy o prac\u0119 z powodu wad o\u015bwiadczenia woli w Japonii\">Niewa\u017cno\u015b\u0107 i uniewa\u017cnienie umowy o prac\u0119 z powodu wad o\u015bwiadczenia woli w Japonii<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Oszustwo\" title=\"Oszustwo\">Oszustwo<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Przymus\" title=\"Przymus\">Przymus<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Blad\" title=\"B\u0142\u0105d\">B\u0142\u0105d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Tabela_porownawcza_Oszustwo_Przymus_Blad_w_prawie_japonskim\" title=\"Tabela por\u00f3wnawcza: Oszustwo, Przymus, B\u0142\u0105d w prawie japo\u0144skim\">Tabela por\u00f3wnawcza: Oszustwo, Przymus, B\u0142\u0105d w prawie japo\u0144skim<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/monolith.law\/pl\/general-corporate\/labor-contract-formation-japan\/#Podsumowanie\" title=\"Podsumowanie\">Podsumowanie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Definicja_umowy_o_prace_w_Japonii\"><\/span>Definicja umowy o prac\u0119 w Japonii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Artyku\u0142 6 japo\u0144skiej Ustawy o umowach pracy stanowi, \u017ce \u201eumowa o prac\u0119 zostaje zawarta, gdy pracownik zgadza si\u0119 pracowa\u0107 dla pracodawcy, a pracodawca zgadza si\u0119 w zamian p\u0142aci\u0107 wynagrodzenie\u201d<sup><\/sup>. Termin \u201epracownik\u201d w tym kontek\u015bcie odnosi si\u0119 do osoby pracuj\u0105cej dla pracodawcy i otrzymuj\u0105cej wynagrodzenie, natomiast \u201epracodawca\u201d to osoba, kt\u00f3ra p\u0142aci wynagrodzenie pracownikowi (zgodnie z artyku\u0142em 2 tej samej ustawy)<sup><\/sup>. Definicja ta mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 prosta, ale wa\u017cne jest, \u017ce nawet je\u015bli nazwa umowy brzmi \u201eumowa o dzie\u0142o\u201d lub \u201eumowa zlecenie\u201d, to je\u015bli jej rzeczywisty charakter odpowiada tej definicji, mo\u017ce by\u0107 ona prawnie uznana za umow\u0119 o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Decyduj\u0105c, czy umowa kwalifikuje si\u0119 jako umowa o prac\u0119, s\u0105dy w Japonii przyk\u0142adaj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do kryterium \u201epodleg\u0142o\u015bci pracowniczej\u201d<sup><\/sup>. Podleg\u0142o\u015b\u0107 pracownicza sk\u0142ada si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z dw\u00f3ch element\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszym elementem jest \u201epraca pod kierownictwem i nadzorem\u201d<sup><\/sup>. Odnosi si\u0119 to do sytuacji, w kt\u00f3rej pracownik wykonuje prac\u0119 pod rozkazami pracodawcy. Konkretnie, brak wolno\u015bci w odrzucaniu konkretnych instrukcji lub polece\u0144 dotycz\u0105cych wykonywania pracy, zarz\u0105dzanie i ograniczanie miejsca pracy oraz godzin pracy, a tak\u017ce brak mo\u017cliwo\u015bci zast\u0105pienia pracownika przez inn\u0105 osob\u0119, s\u0105 elementami, kt\u00f3re s\u0105 brane pod uwag\u0119 przy potwierdzaniu relacji kierownictwa i nadzoru<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugim elementem jest \u201echarakter wynagrodzenia za prac\u0119\u201d<sup><\/sup>. Dotyczy to kwestii, czy p\u0142atno\u015b\u0107 jest dokonywana nie za wynik pracy, lecz za sam\u0105 dostarczon\u0105 prac\u0119. Je\u015bli wynagrodzenie jest obliczane na podstawie stawki godzinowej lub miesi\u0119cznej, je\u015bli brak wynagrodzenia jest potr\u0105cany za nieobecno\u015b\u0107, lub je\u015bli za nadgodziny s\u0105 wyp\u0142acane dodatki, to wszystko silnie wskazuje na to, \u017ce wynagrodzenie ma charakter zap\u0142aty za prac\u0119<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet je\u015bli firma zawrze z osob\u0105 fizyczn\u0105 \u201eumow\u0119 o dzie\u0142o\u201d, ale w rzeczywistej praktyce operacyjnej firma ta wydaje konkretne instrukcje dotycz\u0105ce pracy, nak\u0142ada ograniczenia czasowe i p\u0142aci wynagrodzenie za godziny pracy, s\u0105d mo\u017ce uzna\u0107 tak\u0105 umow\u0119 za umow\u0119 o prac\u0119. W japo\u0144skim prawie pracy nie tytu\u0142 ani forma umowy, ale rzeczywisty charakter pracy decyduje o jej prawnej naturze. Dlatego przy wyborze formy umowy nie tylko nazwa, ale tak\u017ce przewidywany spos\u00f3b wykonania pracy powinien by\u0107 starannie rozwa\u017cony pod k\u0105tem jego prawnej oceny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zawarcie_umowy_o_prace_Oferta_i_Akceptacja_w_Japonii\"><\/span>Zawarcie umowy o prac\u0119: Oferta i Akceptacja w Japonii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Umowa o prac\u0119, b\u0119d\u0105c jednym z rodzaj\u00f3w um\u00f3w, podlega og\u00f3lnym zasadom japo\u0144skiego kodeksu cywilnego. Zgodnie z artyku\u0142em 522, paragraf 1 japo\u0144skiego kodeksu cywilnego, umowa jest zawierana, gdy &#8220;strona wyra\u017ca zamiar zawarcia umowy, okre\u015blaj\u0105c jej tre\u015b\u0107 (zwane dalej &#8216;ofert\u0105&#8217;), a druga strona wyra\u017ca na to zgod\u0119&#8221; <sup><\/sup>. Paragraf 2 tego samego artyku\u0142u stanowi, \u017ce z wyj\u0105tkiem przypadk\u00f3w szczeg\u00f3lnie okre\u015blonych w przepisach prawa, do zawarcia umowy nie jest wymagane sporz\u0105dzenie dokumentu pisemnego, co oznacza, \u017ce umowa mo\u017ce by\u0107 skutecznie zawarta r\u00f3wnie\u017c ustnie <sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Stosuj\u0105c t\u0119 zasad\u0119 do stosunk\u00f3w zatrudnienia, okre\u015blone dzia\u0142ania w procesie rekrutacji mog\u0105 by\u0107 prawnie uznane za &#8216;ofert\u0119&#8217; i &#8216;akceptacj\u0119&#8217;, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do zawarcia umowy o prac\u0119 nawet niezamierzenie przez strony. Zazwyczaj, dzia\u0142ania kandydata do pracy, takie jak aplikowanie na og\u0142oszenie rekrutacyjne firmy, sk\u0142adanie CV i uczestnictwo w rozmowie kwalifikacyjnej, s\u0105 interpretowane jako &#8216;oferta&#8217; zawarcia umowy o prac\u0119 <sup><\/sup>. Z kolei decyzja firmy o zatrudnieniu kandydata i poinformowanie go o tym, czyli wydanie &#8216;decyzji o przyj\u0119ciu (oferty pracy)&#8217;, jest uznawane za &#8216;akceptacj\u0119&#8217; oferty <sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>W rezultacie, w momencie wys\u0142ania przez firm\u0119 powiadomienia o przyj\u0119ciu do pracy, pomi\u0119dzy firm\u0105 a kandydatem prawnie uznaje si\u0119, \u017ce zosta\u0142a zawarta umowa o prac\u0119. Umowa ta jest zazwyczaj rozumiana jako &#8216;umowa o prac\u0119 z zastrze\u017ceniem prawa do rozwi\u0105zania z okresem wst\u0119pnym&#8217;. Oznacza to, \u017ce praca ma si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 w przysz\u0142o\u015bci w okre\u015blonym dniu (na przyk\u0142ad 1 kwietnia nast\u0119pnego roku) oraz \u017ce firma zastrzega sobie prawo do rozwi\u0105zania umowy, je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 okre\u015blone przyczyny.<\/p>\n\n\n\n<p>Co niezwykle wa\u017cne, powiadomienie o przyj\u0119ciu do pracy nie jest zwyk\u0142\u0105 nieformaln\u0105 obietnic\u0105, lecz oznacza zawarcie prawnie wi\u0105\u017c\u0105cej umowy o prac\u0119. Dlatego cofni\u0119cie przez firm\u0119 raz wydanej decyzji o przyj\u0119ciu nie jest odrzuceniem nowej umowy, lecz jest traktowane jako &#8216;zwolnienie&#8217; z ju\u017c zawartej umowy o prac\u0119. Artyku\u0142 16 japo\u0144skiej ustawy o umowach o prac\u0119 stanowi, \u017ce &#8220;zwolnienie jest niewa\u017cne, je\u015bli brakuje mu obiektywnie racjonalnych przyczyn i nie jest uznane za odpowiednie wed\u0142ug og\u00f3lnie przyj\u0119tych norm spo\u0142ecznych&#8221; <sup><\/sup>. Dlatego cofni\u0119cie decyzji o przyj\u0119ciu jest uznawane za wa\u017cne tylko w wyj\u0105tkowych i ograniczonych przypadkach, takich jak odkrycie powa\u017cnego fa\u0142szerstwa w historii zawodowej, kt\u00f3re nie by\u0142o znane w momencie przyj\u0119cia, lub gdy kandydat nie uko\u0144czy\u0142 studi\u00f3w i nie uzyska\u0142 dyplomu, co jest obiektywnie racjonalne i odpowiednie wed\u0142ug norm spo\u0142ecznych <sup><\/sup>. Lekkomy\u015blne cofanie decyzji o przyj\u0119ciu niesie za sob\u0105 bardzo wysokie ryzyko uznania za niewa\u017cne z punktu widzenia prawa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zawarcie_dorozumianego_kontraktu_pracy_w_Japonii\"><\/span>Zawarcie dorozumianego kontraktu pracy w Japonii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kontrakt pracy mo\u017ce zosta\u0107 \u201edorozumianie\u201d zawarty nawet bez wyra\u017anej zgody w formie pisemnej lub ustnej, na podstawie dzia\u0142a\u0144 stron <sup><\/sup>. Jest to obszar, na kt\u00f3ry szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinny zwraca\u0107 firmy zarz\u0105dzaj\u0105ce ryzykiem prawnym. Wynika to z faktu, \u017ce nawet w przypadku os\u00f3b, kt\u00f3re firma nie uznaje za swoich pracownik\u00f3w, s\u0105d mo\u017ce uzna\u0107 istnienie prawnych stosunk\u00f3w pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>Problem ten najbardziej widoczny jest w przypadkach tzw. \u201efa\u0142szywego outsourcingu\u201d. Chodzi o sytuacje, w kt\u00f3rych mimo formalnego zawarcia umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug lub umowy zlecenia mi\u0119dzy firmami, firma zlecaj\u0105ca (firma u\u017cytkownika) wydaje bezpo\u015brednie polecenia pracownikom firmy wykonuj\u0105cej zlecenie, anga\u017cuj\u0105c ich do pracy jak w\u0142asnych pracownik\u00f3w. W takich okoliczno\u015bciach, mimo braku bezpo\u015bredniej umowy mi\u0119dzy firm\u0105 u\u017cytkownika a pracownikiem, s\u0105d mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce na podstawie faktycznego stanu zatrudnienia zawarty zosta\u0142 \u201edorozumiany kontrakt pracy\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako istotny precedens w tej kwestii mo\u017cna przytoczy\u0107 spraw\u0119 Shin-K\u014dnan K\u014dzai. W tym przypadku s\u0105d zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt, \u017ce pracownicy byli w\u0142\u0105czeni w proces produkcyjny firmy u\u017cytkownika, podlegali kontroli obecno\u015bci i otrzymywali polecenia dotycz\u0105ce pracy w nadgodzinach bezpo\u015brednio od firmy u\u017cytkownika. S\u0105d orzek\u0142, \u017ce \u201edop\u00f3ki pracownicy \u015bwiadcz\u0105 prac\u0119, a firma j\u0105 przyjmuje, mi\u0119dzy nimi istnieje przynajmniej dorozumiany kontrakt pracy\u201d. Wyrok ten jasno pokazuje postaw\u0119 s\u0105downictwa, kt\u00f3ra priorytetowo traktuje faktyczny stan zatrudnienia nad form\u0105 umowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo, wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego w Osace z dnia 25 kwietnia 2008 roku (2008) przedstawi\u0142 ocen\u0119 prawnej struktury fa\u0142szywego outsourcingu. W tej sprawie s\u0105d najpierw uzna\u0142 umow\u0119 o \u015bwiadczenie us\u0142ug mi\u0119dzy firm\u0105 u\u017cytkownika a firm\u0105 dostarczaj\u0105c\u0105 pracownik\u00f3w oraz umow\u0119 o prac\u0119 mi\u0119dzy firm\u0105 dostarczaj\u0105c\u0105 pracownik\u00f3w a pracownikami za niewa\u017cne, jako naruszaj\u0105ce prawo zakazuj\u0105ce dostarczania pracownik\u00f3w i sprzeczne z porz\u0105dkiem publicznym i dobrymi obyczajami. Nast\u0119pnie, po analizie faktycznego stanu zatrudnienia, s\u0105d stwierdzi\u0142, \u017ce firma u\u017cytkownika decydowa\u0142a o zatrudnieniu, warunkach pracy i wyp\u0142acie wynagrodzenia, a tak\u017ce bezpo\u015brednio nadzorowa\u0142a pracownik\u00f3w, co skutkowa\u0142o uznaniem zawarcia bezpo\u015bredniego \u201edorozumianego kontraktu pracy\u201d mi\u0119dzy firm\u0105 u\u017cytkownika a pracownikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Przypadki te pokazuj\u0105, \u017ce zawarcie dorozumianego kontraktu pracy nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od tre\u015bci umowy sporz\u0105dzonej przez dzia\u0142 prawny, ale od \u201eoperacji\u201d \u2013 codziennego sposobu interakcji mened\u017cer\u00f3w z pracownikami. Je\u015bli mened\u017cerowie na miejscu b\u0119d\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo instruowa\u0107 zewn\u0119trznych pracownik\u00f3w co do sposobu wykonywania pracy, zarz\u0105dza\u0107 ich czasem pracy lub bezpo\u015brednio ocenia\u0107 ich prac\u0119, te dzia\u0142ania mog\u0105 stanowi\u0107 dow\u00f3d stosunku zale\u017cno\u015bci i prowadzi\u0107 do niezamierzonego zawarcia kontraktu pracy <sup><\/sup>. Dlatego, aby unikn\u0105\u0107 tego rodzaju ryzyka, niezb\u0119dne jest nie tylko przygotowanie odpowiednich um\u00f3w, ale tak\u017ce wyra\u017ane szkolenie mened\u017cer\u00f3w w zakresie prawnych granic interakcji z pracownikami i zewn\u0119trznymi wykonawcami oraz zapewnienie przestrzegania tych zasad poprzez wewn\u0119trzne kontrole <sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Niewaznosc_i_uniewaznienie_umowy_o_prace_z_powodu_wad_oswiadczenia_woli_w_Japonii\"><\/span>Niewa\u017cno\u015b\u0107 i uniewa\u017cnienie umowy o prac\u0119 z powodu wad o\u015bwiadczenia woli w Japonii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Tak jak w przypadku innych um\u00f3w, umowa o prac\u0119 mo\u017ce zosta\u0107 uznana za niewa\u017cn\u0105 lub podlega\u0107 uniewa\u017cnieniu, je\u015bli w momencie jej zawarcia wyst\u0105pi\u0142y prawne wady (defekty) w o\u015bwiadczeniu woli stron. Japo\u0144skie prawo cywilne okre\u015bla g\u0142\u00f3wne wady o\u015bwiadczenia woli, takie jak &#8220;oszustwo&#8221;, &#8220;przymus&#8221; oraz &#8220;b\u0142\u0105d&#8221;, i te przepisy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c stosowane w przypadku um\u00f3w o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Oszustwo\"><\/span>Oszustwo<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Artyku\u0142 96, paragraf 1 Kodeksu Cywilnego Japonii stanowi, \u017ce o\u015bwiadczenie woli dokonane pod wp\u0142ywem oszustwa mo\u017ce zosta\u0107 uniewa\u017cnione<sup><\/sup>. Najbardziej typowym przyk\u0142adem oszustwa w kontek\u015bcie um\u00f3w o prac\u0119 jest &#8220;fa\u0142szowanie kwalifikacji&#8221; przez kandydat\u00f3w do pracy. Dotyczy to sytuacji, gdy kandydat sk\u0142ada fa\u0142szywe o\u015bwiadczenia dotycz\u0105ce swojego wykszta\u0142cenia, do\u015bwiadczenia zawodowego lub historii kryminalnej, wprowadzaj\u0105c w b\u0142\u0105d firm\u0119 i sk\u0142aniaj\u0105c j\u0105 do zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak\u017ce nie ka\u017cde fa\u0142szywe o\u015bwiadczenie mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 do uniewa\u017cnienia umowy lub zwolnienia z pracy. S\u0105dy wymagaj\u0105, aby fa\u0142szerstwo by\u0142o &#8220;powa\u017cne&#8221;. Oznacza to, \u017ce k\u0142amstwo musi dotyczy\u0107 sprawy na tyle istotnej, \u017ce gdyby firma zna\u0142a prawd\u0119, nie zdecydowa\u0142aby si\u0119 na zatrudnienie pracownika.<\/p>\n\n\n\n<p>Reprezentatywnym przyk\u0142adem w tej kwestii jest sprawa TanKen Seiko (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 19 wrze\u015bnia 1991 roku)<sup><\/sup>. W tym przypadku S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142 za wa\u017cne zwolnienie dyscyplinarne pracownika, kt\u00f3ry dostosowa\u0142 si\u0119 do polityki rekrutacyjnej firmy (kierowanej wy\u0142\u0105cznie do os\u00f3b z wykszta\u0142ceniem \u015brednim), ukrywaj\u0105c wy\u017csze wykszta\u0142cenie oraz fakt, \u017ce by\u0142 w trakcie post\u0119powania karnego. S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce stosunek pracy opiera si\u0119 na wzajemnym zaufaniu i orzek\u0142, \u017ce pracownik ma obowi\u0105zek zgodnie z zasadami uczciwo\u015bci informowa\u0107 o istotnych aspektach swojej kariery.<\/p>\n\n\n\n<p>W sprawie Gravas (wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Tokio z dnia 17 grudnia 2004 roku)<sup><\/sup> uznano za wa\u017cne zwolnienie programisty, kt\u00f3ry fa\u0142szywie twierdzi\u0142, \u017ce posiada okre\u015blone umiej\u0119tno\u015bci programowania (JAVA) i zosta\u0142 na tej podstawie zatrudniony. W tym przypadku brak kluczowych umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re by\u0142y wymagane, zosta\u0142 uznany za powa\u017cne oszustwo. Przy uniewa\u017cnianiu umowy lub zwalnianiu pracownika z powodu fa\u0142szowania kwalifikacji, konieczne jest dok\u0142adne rozwa\u017cenie, czy dane oszustwo jest powa\u017cne i czy dotyczy kluczowych aspekt\u00f3w zawarcia lub wykonania umowy o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przymus\"><\/span>Przymus<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Zgodnie z artyku\u0142em 96 ust\u0119p 1 Kodeksu cywilnego Japonii (\u6c11\u6cd5\u7b2c96\u6761\u7b2c1\u9805), o\u015bwiadczenie woli dokonane pod przymusem mo\u017ce by\u0107 uniewa\u017cnione<sup><\/sup>. Przymus oznacza dzia\u0142anie, kt\u00f3re polega na nielegalnym zagro\u017ceniu wyrz\u0105dzeniem szkody i wywo\u0142aniu strachu (obawy) u drugiej strony, skutkuj\u0105ce z\u0142o\u017ceniem o\u015bwiadczenia woli.<\/p>\n\n\n\n<p>W relacjach pracy w Japonii mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 na przyk\u0142ad sytuacj\u0119, gdy pracodawca wywiera nienale\u017cn\u0105 presj\u0119 na pracownika, sugeruj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwolnienia, aby zmusi\u0107 go do zgody na obni\u017ck\u0119 wynagrodzenia lub rezygnacj\u0119 z pracy<sup><\/sup>. Jednak\u017ce, sugerowanie dyscyplinarnego ukarania na podstawie uzasadnionych przyczyn samo w sobie nie jest natychmiast uznawane za nielegalny przymus. Aby mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o przymusie, \u015brodki i cel dzia\u0142ania musz\u0105 by\u0107 uznane za nielegalne i nieakceptowalne wed\u0142ug spo\u0142ecznych norm. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce je\u015bli stopie\u0144 przymusu jest wyj\u0105tkowo silny i oceniono, \u017ce wolno\u015b\u0107 woli osoby sk\u0142adaj\u0105cej o\u015bwiadczenie zosta\u0142a ca\u0142kowicie odebrana, to takie o\u015bwiadczenie woli nie podlega uniewa\u017cnieniu, lecz jest uznawane za &#8220;niewa\u017cne&#8221; od samego pocz\u0105tku<sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Blad\"><\/span>B\u0142\u0105d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Artyku\u0142 95 japo\u0144skiego kodeksu cywilnego reguluje traktowanie o\u015bwiadcze\u0144 woli opartych na b\u0142\u0119dzie, czyli &#8220;nieporozumieniu&#8221; <sup><\/sup>. W wyniku nowelizacji kodeksu cywilnego, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie w 2020 roku (Reiwa 2), skutki b\u0142\u0119du zmieni\u0142y si\u0119 z &#8220;niewa\u017cno\u015bci&#8221; na &#8220;anulowanie&#8221; <sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105 g\u0142\u00f3wnie dwa rodzaje b\u0142\u0119d\u00f3w. Pierwszy to &#8220;b\u0142\u0105d w wyra\u017ceniu&#8221;, kt\u00f3ry ma miejsce, gdy intencja wewn\u0119trzna nie zgadza si\u0119 z wyra\u017ceniem na zewn\u0105trz (na przyk\u0142ad: zamiar wyra\u017cenia &#8220;miesi\u0119cznej pensji 1 milion jen\u00f3w&#8221;, ale przez pomy\u0142k\u0119 zapisano &#8220;miesi\u0119czna pensja 10 milion\u00f3w jen\u00f3w&#8221;)<sup><\/sup>. Drugi to &#8220;b\u0142\u0105d motywacyjny&#8221;, kt\u00f3ry wyst\u0119puje, gdy w motywacji prowadz\u0105cej do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli istnieje nieporozumienie <sup><\/sup>. Aby anulowa\u0107 umow\u0119 z powodu b\u0142\u0119du motywacyjnego, konieczne jest, aby ta motywacja by\u0142a przedstawiona drugiej stronie jako podstawa umowy <sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby anulowanie z powodu b\u0142\u0119du by\u0142o mo\u017cliwe, b\u0142\u0105d ten musi by\u0107 &#8220;istotny&#8221; w \u015bwietle celu umowy i powszechnie przyj\u0119tych norm spo\u0142ecznych. Ponadto, zasadniczo nie mo\u017cna anulowa\u0107 o\u015bwiadczenia woli, je\u015bli osobie sk\u0142adaj\u0105cej o\u015bwiadczenie mo\u017cna przypisa\u0107 powa\u017cne niedbalstwo. Jednak\u017ce, istniej\u0105 wyj\u0105tki, je\u015bli druga strona wiedzia\u0142a o b\u0142\u0119dzie osoby sk\u0142adaj\u0105cej o\u015bwiadczenie lub obie strony podziela\u0142y ten sam b\u0142\u0105d <sup><\/sup>. W przypadku um\u00f3w o prac\u0119, na przyk\u0142ad, anulowanie z powodu b\u0142\u0119du mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kwesti\u0105, gdy obie strony &#8211; pracodawca i pracownik &#8211; fundamentalnie b\u0142\u0119dnie rozumiej\u0105 okre\u015blone kwalifikacje, kt\u00f3re s\u0105 przedstawiane jako podstawa umowy <sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tabela_porownawcza_Oszustwo_Przymus_Blad_w_prawie_japonskim\"><\/span>Tabela por\u00f3wnawcza: Oszustwo, Przymus, B\u0142\u0105d w prawie japo\u0144skim<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Oszustwo, przymus i b\u0142\u0105d to wszystkie regulacje dotycz\u0105ce wad o\u015bwiadczenia woli, ale istniej\u0105 istotne r\u00f3\u017cnice w ich wymaganiach i skutkach prawnych, zw\u0142aszcza w relacji z osobami trzecimi. Poni\u017csza tabela przedstawia te r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><td>Element por\u00f3wnawczy<\/td><td>Oszustwo<\/td><td>Przymus<\/td><td>B\u0142\u0105d<\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Podstawa prawna<\/td><td>Kodeks cywilny Japonii art. 96<\/td><td>Kodeks cywilny Japonii art. 96<\/td><td>Kodeks cywilny Japonii art. 95<\/td><\/tr><tr><td>Wymagania<\/td><td>Dzia\u0142anie wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d, prowadz\u0105ce do o\u015bwiadczenia woli <sup><\/sup>.<\/td><td>Nielegalne zagro\u017cenie szkod\u0105, prowadz\u0105ce do o\u015bwiadczenia woli <sup><\/sup>.<\/td><td>R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy rzeczywistym stanem rzeczy a tym, co zosta\u0142o przyj\u0119te za podstaw\u0119 o\u015bwiadczenia woli, przy czym r\u00f3\u017cnica ta jest istotna <sup><\/sup>.<\/td><\/tr><tr><td>Skutki prawne<\/td><td>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uniewa\u017cnienia<\/td><td>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uniewa\u017cnienia<\/td><td>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uniewa\u017cnienia<\/td><\/tr><tr><td>Znaczna niedbalstwo deklaruj\u0105cego<\/td><td>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uniewa\u017cnienia nawet przy znacznej niedbalstwie <sup><\/sup>.<\/td><td>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uniewa\u017cnienia nawet przy znacznej niedbalstwie.<\/td><td>Zasadniczo brak mo\u017cliwo\u015bci uniewa\u017cnienia przy znacznej niedbalstwie, chyba \u017ce wyst\u0119puj\u0105 wyj\u0105tki <sup><\/sup>.<\/td><\/tr><tr><td>Ochrona os\u00f3b trzecich<\/td><td>Nie mo\u017cna przeciwstawi\u0107 si\u0119 osobie trzeciej dzia\u0142aj\u0105cej w dobrej wierze i bez niedbalstwa <sup><\/sup>.<\/td><td>Mo\u017cna przeciwstawi\u0107 si\u0119 osobie trzeciej dzia\u0142aj\u0105cej w dobrej wierze <sup><\/sup>.<\/td><td>Nie mo\u017cna przeciwstawi\u0107 si\u0119 osobie trzeciej dzia\u0142aj\u0105cej w dobrej wierze i bez niedbalstwa <sup><\/sup>.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podsumowanie\"><\/span>Podsumowanie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Regulacje prawne dotycz\u0105ce zawierania um\u00f3w o prac\u0119 w Japonii nie ograniczaj\u0105 si\u0119 jedynie do formy pisemnej, ale g\u0142\u0119boko analizuj\u0105 rzeczywiste relacje mi\u0119dzy pracodawc\u0105 a pracownikiem. Jak wyja\u015bniono w niniejszym artykule, o tym, czy mamy do czynienia z umow\u0105 o prac\u0119, decyduje &#8220;charakter zale\u017cno\u015bci&#8221; i zawiadomienie o przyj\u0119ciu do pracy jest prawnie wi\u0105\u017c\u0105ce jako zawarcie umowy. Ponadto, codzienne dzia\u0142ania kierownika mog\u0105 niezamierzenie stworzy\u0107 &#8220;milcz\u0105c\u0105 umow\u0119 o prac\u0119&#8221; z zewn\u0119trznymi pracownikami, co niesie ryzyko. Problemy takie jak fa\u0142szywe informacje o do\u015bwiadczeniu zawodowym, kt\u00f3re wychodz\u0105 na jaw podczas rekrutacji, mog\u0105 podwa\u017cy\u0107 wa\u017cno\u015b\u0107 umowy na podstawie przepis\u00f3w japo\u0144skiego prawa cywilnego dotycz\u0105cych oszustwa lub b\u0142\u0119du. Precyzyjne zrozumienie tych zasad prawnych i budowanie sp\u00f3jnego systemu zgodno\u015bci z przepisami, od procesu rekrutacji po codzienne zarz\u0105dzanie prac\u0105, jest kluczem do odniesienia sukcesu w biznesie w Japonii.<\/p>\n\n\n\n<p>Kancelaria Prawna Monolith posiada bogate do\u015bwiadczenie w doradztwie i praktyce prawnej dotycz\u0105cej problem\u00f3w zwi\u0105zanych z zawieraniem um\u00f3w o prac\u0119 w Japonii, o kt\u00f3rych mowa w niniejszym artykule, obs\u0142uguj\u0105c licznych klient\u00f3w w kraju. W naszej kancelarii pracuje wielu prawnik\u00f3w posiadaj\u0105cych kwalifikacje zagraniczne i m\u00f3wi\u0105cych po angielsku, co umo\u017cliwia \u015bwiadczenie specjalistycznego wsparcia dla firm prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 w zakresie przestrzegania skomplikowanych japo\u0144skich przepis\u00f3w prawa pracy i odpowiedniego zarz\u0105dzania ryzykiem prawnym. Oferujemy wsparcie prawne dla Pa\u0144stwa firmy we wszystkich aspektach, od zawierania um\u00f3w o prac\u0119, przez praktyki rekrutacyjne, po budowanie system\u00f3w zgodno\u015bci z przepisami prawa pracy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w Japonii, dok\u0142adne zrozumienie prawnych aspekt\u00f3w zawierania um\u00f3w o prac\u0119 stanowi fundament unikania nieoczekiwanych ryzyk prawnych i budowania stabilnych relac [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":74116,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[24,90],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74115"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74224,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74115\/revisions\/74224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74116"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}