<\/span><\/h2>\n\n\n\nNara iline ba\u011fl\u0131 Yamato K\u014driyama \u015fehrinin turistik bir cazibe merkezi olan “Goldfish Telephone Box” adl\u0131 obje, bir \u00e7a\u011fda\u015f sanat\u00e7\u0131n\u0131n eserine olduk\u00e7a benzedi\u011fi ve telif haklar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi gerek\u00e7esiyle, sanat\u00e7\u0131, Yamato K\u014driyama \u015fehrindeki al\u0131\u015fveri\u015f merkezi kooperatifini ve di\u011ferlerini tazminat talebiyle dava etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Alt\u0131n Bal\u0131k Telefon Kul\u00fcbesi Olay\u0131: \u0130lk Duru\u015fma<\/span><\/h3>\n\n\n\n“Alt\u0131n Bal\u0131k Telefon Kul\u00fcbesi”, ger\u00e7ek alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesi i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir obje olup, bir \u00f6\u011frenci grubu taraf\u0131ndan 2011 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f ve 2014 y\u0131l\u0131nda Yamato Koriyama \u015fehrine yerle\u015ftirilmi\u015ftir. \u00d6te yandan, davac\u0131n\u0131n eseri en ge\u00e7 2000 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Davac\u0131n\u0131n eseri, bir telefon kul\u00fcbesini and\u0131ran bir yap\u0131 i\u00e7erisinde su dolu bir alan olu\u015fturup i\u00e7erisinde alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesini sa\u011flayan bir yap\u0131d\u0131r. Bu yap\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131 k\u0131sm\u0131 ye\u015filimsi sar\u0131 renkte olup, i\u00e7erisinde iki katl\u0131 bir raf bulunmaktad\u0131r. \u00dcst rafta ye\u015filimsi sar\u0131 bir telefon bulunmaktad\u0131r. Telefonun ahizesi, ask\u0131 k\u0131sm\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00fcst k\u0131s\u0131mda sabitlenmi\u015ftir ve ahizeden hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, daval\u0131n\u0131n eseri, ger\u00e7ekte kullan\u0131lan bir telefon kul\u00fcbesinin par\u00e7alar\u0131n\u0131 kullanarak su dolu bir alan olu\u015fturup i\u00e7erisinde alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesini sa\u011flayan bir yap\u0131d\u0131r. Bu yap\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131 k\u0131sm\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 renkte olup, i\u00e7erisinde iki katl\u0131 bir raf bulunmaktad\u0131r. \u00dcst rafta gri bir telefon bulunmaktad\u0131r. Telefonun ahizesi, ask\u0131 k\u0131sm\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00fcst k\u0131s\u0131mda sabitlenmi\u015ftir ve ahizeden hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Davac\u0131, eserinin telif hakk\u0131 konusunda a\u015fa\u011f\u0131daki iki noktay\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n
\n1. Davac\u0131n\u0131n eseri, bir telefon kul\u00fcbesini and\u0131ran bir akvaryum i\u00e7erisinde alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesini sa\u011flayan ve ahizesinden hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131kan bir telefonun bulundu\u011fu bir eserdir. \u015eehirlerde bulunan telefon kul\u00fcbelerinin \u015feklini bir akvaryuma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve i\u00e7erisinde bir telefonla birlikte alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesini sa\u011flama fikri, genel halk\u0131n ilgisini \u00e7eken yenilik\u00e7i bir se\u00e7imdir. 2. Ahizeden hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131karma fikri, tamamen davac\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r ve bir akvaryuma hava pompalamak i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir fikir de\u011fildir. Bir akvaryuma hava pompalamak i\u00e7in, bir filtre veya hava ta\u015f\u0131 gibi aletlerin akvaryumun alt\u0131na yerle\u015ftirilmesi ve hava pompalanmas\u0131 i\u015flevsel olarak en uygun olan\u0131d\u0131r. Di\u011fer benzer eserlerde, ahizeden hava \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. Bu nedenle, davac\u0131n\u0131n eseri, \u00f6nemli bir \u00e7aba gerektiren ve davac\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir eserdir ve davac\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri veya duygular\u0131 yarat\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Mahkeme, bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda, eserin telif hakk\u0131 yasas\u0131 kapsam\u0131nda korunmayaca\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca, kararda \u015fu ifadeler yer alm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
\nTelefon kul\u00fcbesini and\u0131ran bir yap\u0131n\u0131n renk ve \u015fekli, i\u00e7erisine yerle\u015ftirilen telefonun t\u00fcr\u00fc, renk ve d\u00fczeni gibi somut ifadelerde, yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnceleri veya duygular\u0131 ifade edilmi\u015ftir ve bu nedenle yarat\u0131c\u0131 bir eser olarak kabul edilebilir. Ancak, 1. noktada belirtildi\u011fi gibi, telefon kul\u00fcbesi gibi g\u00fcnl\u00fck bir nesnenin i\u00e7erisinde alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n y\u00fczmesi gibi ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 bir manzaran\u0131n eklenmesi fikri, yenilik\u00e7i ve \u00f6zg\u00fcn bir fikir olmas\u0131na ra\u011fmen, bu sadece bir fikirdir.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
2. nokta i\u00e7in de, a\u015fa\u011f\u0131daki nedenlerle koruma kapsam\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n
\nTelefonun ahizesini kullanarak hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131karan mekanizma da, bir telefon kul\u00fcbesi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ve \u015feklinde bir yap\u0131 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok alt\u0131n bal\u0131\u011f\u0131n y\u00fczmesi fikrini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in suya hava enjekte etmek gereklidir ve bu a\u00e7\u0131kt\u0131r. E\u011fer bir telefon kul\u00fcbesi i\u00e7erisinde normalde bulunan bir nesneden hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lacaksa, zaten delikli olan ahizeden hava kabarc\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131karmak mant\u0131kl\u0131 ve do\u011fal bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olacakt\u0131r. Nara B\u00f6lge Mahkemesi, 11 Temmuz 2019 tarihli karar<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\nBu nedenle, davac\u0131n\u0131n talebi reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Alt\u0131n Bal\u0131\u011f\u0131 Telefon Kul\u00fcbesi Davas\u0131: Temyiz Duru\u015fmas\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nDavac\u0131, ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131 kabul etmeyerek temyize ba\u015fvurdu ve 2021 y\u0131l\u0131nda (Gregorian takvimine g\u00f6re), Osaka Y\u00fcksek Mahkemesi ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek telif hakk\u0131 (\u00e7ogaltma hakk\u0131) ihlali oldu\u011funu kabul etti ve 550.000 yen tazminat \u00f6demesi ve alt\u0131n bal\u0131\u011f\u0131 telefon kul\u00fcbesinin imhas\u0131n\u0131 emretti (Osaka Y\u00fcksek Mahkemesi, 14 Ocak 2021 tarihli karar\u0131).<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk derece ve temyiz duru\u015fmalar\u0131nda tamamen z\u0131t kararlar verildi, ancak bu durumun odak noktas\u0131, ‘telefon ahizesinden baloncuklar \u00e7\u0131karan ifade’yi nas\u0131l alg\u0131lad\u0131klar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk derece mahkemesinde, halka a\u00e7\u0131k bir telefon kul\u00fcbesinin i\u00e7inde alt\u0131n bal\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00fczmesi fikri olarak kabul edildi ve telefon ahizesini kullanarak baloncuklar \u00e7\u0131karan mekanizma, bu fikri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 bir y\u00f6ntem olarak kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n
Temyiz duru\u015fmas\u0131nda ise, telefon ahizesinden baloncuklar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 kabul etti ve \u00e7at\u0131 veya telefonun rengi gibi farkl\u0131l\u0131klar olsa bile, bunlar s\u0131radan ifadeler veya izleyicinin dikkatini \u00e7ekmeyen ifadeler olup, di\u011fer yandan, yarat\u0131c\u0131 bir ifade olan ‘telefon ahizesinden baloncuklar \u00e7\u0131karan ifade’, asl\u0131nda olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir durumu somut bir \u015fekilde yeniden yaratma ifadesi oldu\u011fu i\u00e7in, daval\u0131 eser, davac\u0131 eserinin ‘kopyas\u0131’ oldu\u011fu ve telif hakk\u0131 ihlali (\u00e7ogaltma hakk\u0131 ihlali) oldu\u011fu kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n
Temyiz karar\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenler de var, ancak ilk derece mahkemesinde davac\u0131,<\/p>\n\n\n\n
\nTelefon ahizesinden baloncuklar \u00e7\u0131karan ifade, tamamen davac\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r ve bu, akvaryum i\u00e7ine hava g\u00f6ndermek i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ortaya \u00e7\u0131kan bir fikir de\u011fildir. Akvaryum i\u00e7ine hava g\u00f6ndermek i\u00e7in, filtre sistemi veya hava ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 ta\u015flar\u0131 ayr\u0131ca akvaryumun alt\u0131na yerle\u015ftirerek hava g\u00f6ndermek i\u015flevsel olarak en uygun olan\u0131d\u0131r ve di\u011fer benzer eserlerde, ahizeden hava \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
iddias\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, mahkeme,<\/p>\n\n\n\n
\nBir halka a\u00e7\u0131k telefon kul\u00fcbesinin i\u00e7inde normalde bulunan bir \u015feyden baloncuklar \u00e7\u0131karmak isterseniz, zaten delik a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan telefon ahizesinden baloncuklar \u00e7\u0131karmak mant\u0131kl\u0131 ve do\u011fal bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olur.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
ve bunu, bir fikri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 bir y\u00f6ntem olarak kabul etti.<\/p>\n\n\n\n
Ancak, neden baloncuklar\u0131n ‘halka a\u00e7\u0131k bir telefon kul\u00fcbesinde normalde bulunan bir \u015fey’ olmas\u0131 gerekiyordu? Aksine, davac\u0131n\u0131n iddia etti\u011fi gibi, ‘filtre sistemi veya hava ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 ta\u015flar\u0131 ayr\u0131ca akvaryumun alt\u0131na yerle\u015ftirerek hava g\u00f6ndermek i\u015flevsel olarak en uygun’ olan\u0131d\u0131r ve bir fikri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bir y\u00f6ntem olarak, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir y\u00f6ntem olarak do\u011fal g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n
Temyiz duru\u015fmas\u0131, telefon ahizesinin suyun i\u00e7inde y\u00fczen bir durumda sabitlenmesiyle ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 bir sahne ifade edildi\u011fini, telefon ahizesinin al\u0131c\u0131 k\u0131sm\u0131ndan baloncuklar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n asl\u0131nda olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir durum oldu\u011funu, bu durumun konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131 durumu ima ederek izleyiciye g\u00fc\u00e7l\u00fc bir izlenim b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu noktada davac\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi, bu da davac\u0131n\u0131n iddias\u0131na neredeyse tamamen uygun bir karar olarak kabul edilebilir.<\/p>\n\n\n\n