S\u00f6zle\u015fme belgesi, bir s\u00f6zle\u015fmenin gereklili\u011fi de\u011fildir. S\u00f6zle\u015fmeler s\u00f6zl\u00fc olarak da yap\u0131labilir ve s\u00f6z vermek de bir s\u00f6zle\u015fme olu\u015fturur. Ancak, bir kez s\u00f6zle\u015fme hakk\u0131nda bir anla\u015fmazl\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, bu s\u00f6zle\u015fmeyi kan\u0131tlamak zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z ve s\u00f6zl\u00fc s\u00f6zle\u015fmelerde kan\u0131t bulunmaz. Bu t\u00fcr durumlar i\u00e7in, anla\u015fmazl\u0131k durumunda kan\u0131t olarak kullan\u0131lacak bir s\u00f6zle\u015fme belgesi gereklidir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak, sivil dava s\u0131ras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme kan\u0131t\u0131 olarak sunulabilecek \u015feyler, sadece ka\u011f\u0131t s\u00f6zle\u015fmeye s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Videoteyp gibi kaydedilmi\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler veya manyetik diskte saklanan elektronik veriler de kan\u0131t olarak sunulabilir.<\/p>\n\n\n\n
\nSivil Kanun (S\u00f6zle\u015fmenin Kurulmas\u0131 ve \u015eekli) Madde 522<\/p>\n\n\n\n
Bir s\u00f6zle\u015fme, s\u00f6zle\u015fme i\u00e7eri\u011fini belirten ve onun yap\u0131lmas\u0131n\u0131 teklif eden bir irade beyan\u0131 (bundan sonra “teklif” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) kar\u015f\u0131s\u0131nda di\u011fer taraf\u0131n kabul etti\u011fi zaman olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n
2. S\u00f6zle\u015fmenin kurulmas\u0131 i\u00e7in, yasa veya y\u00f6netmeliklerde \u00f6zel bir h\u00fck\u00fcm olmad\u0131k\u00e7a, yaz\u0131l\u0131 bir belge olu\u015fturulmas\u0131 veya ba\u015fka bir \u015fekil gerektirmez.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
olarak belirtilmi\u015ftir. Bu, taraflar\u0131n iradesinin uyu\u015ftu\u011fu zaman bir s\u00f6zle\u015fmenin olu\u015ftu\u011funu belirleyen bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr ve ikinci f\u0131krada, s\u00f6zle\u015fmenin kurulmas\u0131 i\u00e7in yaz\u0131l\u0131 bir belge olu\u015fturman\u0131n zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u015feklin serbest\u00e7e belirlenebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bu nedenle, bug\u00fcn hemen hemen t\u00fcm s\u00f6zle\u015fme belgelerinin dijitalle\u015ftirilmesinde bir sorun yoktur.<\/p>\n\n\n\n
Ancak, ikinci f\u0131krada “\u00f6zel bir h\u00fck\u00fcm olmad\u0131k\u00e7a” ifadesi bulunmaktad\u0131r ve yasalar gere\u011fi yaz\u0131l\u0131 bir belge gerektiren durumlar vard\u0131r ve bu durumlarda genellikle yaz\u0131l\u0131 bir belge olu\u015fturulmas\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin kurulma ko\u015fulu olur.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin, kefalet s\u00f6zle\u015fmeleri veya kiralama s\u00f6zle\u015fmeleri gibi belirli s\u00fcreli kiralama s\u00f6zle\u015fmeleri yaz\u0131l\u0131 olmadan s\u00f6zle\u015fmenin etkisi kabul edilmez. Ancak, kefalet s\u00f6zle\u015fmeleri i\u00e7in, Sivil Kanun’un 446. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda “Kefalet s\u00f6zle\u015fmesi, yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131lmazsa, etkisi olu\u015fmaz” denilmesine ra\u011fmen, 3. f\u0131krada “Elektronik kay\u0131tla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu kefalet s\u00f6zle\u015fmesi, yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015f olarak kabul edilir ve \u00f6nceki f\u0131kran\u0131n h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.” denilmektedir, bu nedenle elektronik s\u00f6zle\u015fmeler de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, ba\u011f\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri s\u00f6zl\u00fc s\u00f6zle\u015fmeleri kabul eder ancak yaz\u0131l\u0131 olmayan durumlarda taraflar\u0131n s\u00f6zle\u015fmeyi feshetme hakk\u0131 oldu\u011funa dikkat etmek gereklidir. Kefalet s\u00f6zle\u015fmelerinde, yaz\u0131l\u0131 s\u00f6zle\u015fme zorunlu oldu\u011fu i\u00e7in, elektronik s\u00f6zle\u015fme ile yap\u0131lan kefalet s\u00f6zle\u015fmelerinde feshin kabul edilebilir olabilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Di\u011fer yandan, kap\u0131dan kap\u0131ya sat\u0131\u015flar gibi so\u011fuma s\u00fcreleri hakk\u0131nda, i\u015fletmelere s\u00f6zle\u015fme i\u00e7eri\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirten bir yaz\u0131l\u0131 belge sunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmi\u015ftir ve yaz\u0131l\u0131 belge sunulmazsa so\u011fuma s\u00fcresi ilerlemez. T\u00fcketicilerin de so\u011fuma s\u00fcresini kullanabilmeleri i\u00e7in yaz\u0131l\u0131 olarak yapmalar\u0131 gereklidir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Sivil Dava Hukuku ve S\u00f6zle\u015fmeler<\/span><\/h3>\n\n\n\nMedeni Kanun’un 522. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, \u00f6zel bir h\u00fck\u00fcm olmad\u0131k\u00e7a, bir s\u00f6zle\u015fme yaz\u0131l\u0131 olmasa bile ge\u00e7erli olabilir. Ancak, bir s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7erli oldu\u011fu ve bir dava s\u0131ras\u0131nda bu s\u00f6zle\u015fmenin kan\u0131t olarak kabul edilip edilmeyece\u011fi ayr\u0131 meselelerdir. Bir s\u00f6zle\u015fme hakk\u0131nda anla\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7erlili\u011fini belirlemek i\u00e7in kan\u0131tlara ihtiya\u00e7 duyulur.<\/p>\n\n\n\n
Peki, dijitalle\u015ftirilmi\u015f bir s\u00f6zle\u015fme, bir dava s\u0131ras\u0131nda ge\u00e7erli midir? Sivil Dava Hukuku’nda, belgelerin kan\u0131t olarak sunulmas\u0131 hakk\u0131nda,<\/p>\n\n\n\n
\nSivil Dava Hukuku (Belgenin Olu\u015fturulmas\u0131) Madde 228<\/p>\n\n\n\n
Belgenin olu\u015fturulmas\u0131 ger\u00e7ek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
(…) <\/p>\n\n\n\n
4 \u00d6zel belgeler, ki\u015fi veya vekilinin imzas\u0131 veya m\u00fchr\u00fc oldu\u011funda, ger\u00e7ek olarak kabul edilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
olarak belirtilmi\u015ftir. Sivil Dava Hukuku’nun 228. maddesi, belgenin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu kan\u0131tlamadan, belgenin kan\u0131t olarak kabul edilmeyece\u011fini belirten bir maddedir. Ancak, pratikte, belgenin ger\u00e7ek oldu\u011funu kan\u0131tlamak zor olabilir. \u00d6rne\u011fin, bir bor\u00e7 belgesi bile, kimin yazd\u0131\u011f\u0131 veya kimin olu\u015fturdu\u011fu belirlenmelidir, ancak bu kan\u0131tlama zor olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle, ayn\u0131 maddenin 4. f\u0131kras\u0131nda, resmi olmayan \u00f6zel belgeler i\u00e7in, “ki\u015fi veya vekilinin imzas\u0131 veya m\u00fchr\u00fc oldu\u011funda, ger\u00e7ek olarak kabul edilir” \u015feklinde bir “varsay\u0131m h\u00fckm\u00fc” getirilmi\u015ftir. Yani, “imza veya m\u00fch\u00fcr”, belgenin “ger\u00e7ek olarak olu\u015fturuldu\u011fu” varsay\u0131m\u0131n\u0131n bir gereklili\u011fi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak, sadece m\u00fchr\u00fcn olmas\u0131 belgenin ger\u00e7ek oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez, bunun ki\u015fiye ait oldu\u011funu kan\u0131tlamak gereklidir. E\u011fer m\u00fch\u00fcr resmiyse, m\u00fch\u00fcr sertifikas\u0131 ile bu m\u00fchr\u00fcn ki\u015fiye ait oldu\u011funu kan\u0131tlayabilirsiniz, ancak ucuz m\u00fch\u00fcrler kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fiye ait oldu\u011funu kan\u0131tlamak zor olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Dijital belgeler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, Sivil Dava Hukuku’nun 231. maddesinde, “belgelere e\u015fde\u011fer nesnelerin uygulanmas\u0131” olarak, “Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn h\u00fck\u00fcmleri, belge olmayan ancak bilgiyi temsil etmek i\u00e7in olu\u015fturulan nesneler, \u00e7izimler, foto\u011fraflar, ses kay\u0131tlar\u0131, video kasetler ve di\u011ferleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir” denmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, dijital belgeler de, bu h\u00fckme g\u00f6re belgelere e\u015fde\u011fer olarak kabul edilir ve i\u00e7eri\u011finin g\u00fcvenilir oldu\u011fu durumlarda, bir dava s\u0131ras\u0131nda kan\u0131t olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Elektronik \u0130mza Kanunu ve S\u00f6zle\u015fmeler<\/span><\/h3>\n\n\n\n“Elektronik \u0130mza Kanunu (Elektronik \u0130mza ve Sertifika Hizmetleri Hakk\u0131nda Kanun)”, elektronik belgelere uygulanan “elektronik imza”n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131, etkisini ve bu sertifikasyon i\u015flemini d\u00fczenleyen ve elektronik imzan\u0131n yasal ge\u00e7erlili\u011fini belirleyen bir kanundur.<\/p>\n\n\n\n
Elektronik imzan\u0131n tan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda,<\/p>\n\n\n\n
\nElektronik \u0130mza Kanunu Madde 2<\/p>\n\n\n\n
Bu kanunda “elektronik imza”, elektromanyetik kay\u0131tlar (elektronik, manyetik veya di\u011fer alg\u0131lanamayan y\u00f6ntemlerle olu\u015fturulan kay\u0131tlar, bilgisayarlar taraf\u0131ndan i\u015flenmek \u00fczere kullan\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 anlamda kullan\u0131l\u0131r.) \u00fczerinde kaydedilebilen bilgiler i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemler olup, a\u015fa\u011f\u0131daki gerekliliklerin her ikisini de kar\u015f\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
1. Bu bilginin, \u00f6nlemi alan ki\u015fi taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
2. Bu bilginin de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini kontrol edebilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zetlemek gerekirse, “elektromanyetik kay\u0131tlar \u00fczerinde kaydedilebilen bilgiler i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemler” ve “\u00f6nlemi alan ki\u015finin olu\u015fturucu oldu\u011funu g\u00f6steren” ve “bilginin de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fini kontrol edebilen” bir \u015fey, elektronik imza olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u015eu anda, elektronik imzay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren mekanizma, halka a\u00e7\u0131k anahtar \u015fifreleme y\u00f6ntemi olarak adland\u0131r\u0131lan bir \u015fifreleme teknolojisidir. Bir \u00e7ift \u015fifreleme anahtar\u0131 ve de\u015fifre anahtar\u0131 olu\u015fturulur ve belirli bir de\u015fifre anahtar\u0131yla de\u015fifre edilebilen bir \u015fifreli metin varsa, bu \u015fifreli metin, orijinal metni \u015fifreleyen \u015fifreleme anahtar\u0131yla \u015fifrelenmi\u015ftir, bu da kan\u0131tlanabilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu iki anahtardan biri olan de\u015fifre anahtar\u0131, internet vb. arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131 tarafa a\u00e7\u0131k anahtar olarak a\u00e7\u0131klan\u0131r ve \u015fifreleme anahtar\u0131 gizli anahtar olarak saklan\u0131r. A\u00e7\u0131k anahtarla de\u015fifre edilebilen bir \u015fifreli metin, bu a\u00e7\u0131k anahtarla e\u015fle\u015fen gizli anahtar\u0131n y\u00f6neticisi taraf\u0131ndan \u015fifrelenmi\u015f oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6ntemle, elektronik dosyan\u0131n olu\u015fturucusu ve olu\u015fturulan dosyan\u0131n de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fi varsay\u0131l\u0131r, bu da halka a\u00e7\u0131k anahtar \u015fifreleme y\u00f6ntemidir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak, Elektronik \u0130mza Kanunu’nun maddeleri, bu t\u00fcr bir halka a\u00e7\u0131k anahtar \u015fifreleme y\u00f6ntemini kullanma gereklili\u011fini belirtmez. Yeni teknolojilerin teknolojik geli\u015fmelerle pratik hale gelmesi durumunda bile, bunlar\u0131 yasal olarak elektronik imza olarak ele alabilecek \u015fekilde, halka a\u00e7\u0131k anahtar \u015fifreleme teknolojisi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc gelecekte, kimlik do\u011frulama ve de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlama i\u00e7in daha iyi y\u00f6ntemler bulunabilir.<\/p>\n\n\n\nElektronik \u0130mza Kanunu’nda, elektronik belgeler hakk\u0131nda,<\/p>\n\n\n\n
\nElektronik \u0130mza Kanunu (Elektromanyetik Kayd\u0131n Ger\u00e7ek Olu\u015fumunun Varsay\u0131m\u0131) Madde 3<\/p>\n\n\n\n
Bir bilgiyi ifade etmek i\u00e7in olu\u015fturulan elektromanyetik kay\u0131tlar (memurlar\u0131n i\u015fleriyle ilgili olarak olu\u015fturduklar\u0131 hari\u00e7) ki\u015finin elektronik imzas\u0131 (sadece ki\u015finin yapabilece\u011fi bir \u015fey olmas\u0131 i\u00e7in gerekli kodlar\u0131 ve nesneleri d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde y\u00f6netme) ile, ger\u00e7ekten olu\u015fmu\u015f bir \u015fey olarak kabul edilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
ve ki\u015finin yaln\u0131zca yapabilece\u011fi bir elektronik imza yap\u0131lm\u0131\u015fsa, ger\u00e7ekten olu\u015fmu\u015f bir \u015fey olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n
Ki\u015finin elektronik imza olup olmad\u0131\u011f\u0131, elektronik sertifika kullan\u0131larak kan\u0131tlanabilir. M\u00fch\u00fcr durumunda, m\u00fch\u00fcr sertifikas\u0131 ile m\u00fch\u00fcr izinin ve m\u00fchr\u00fcn ayn\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edersiniz, ancak elektronik imza, elektronik sertifika ile do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edebilirsiniz. Elektronik sertifikada, elektronik imzay\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in bilgi olan “a\u00e7\u0131k anahtar” bulunur, bu nedenle a\u00e7\u0131k anahtarla kontrol edilebilen elektronik imza, ki\u015finin kendisine ait oldu\u011funu kan\u0131tlayabilir.<\/p>\n\n\n\n