Sesin hangi ses tonuyla s\u00f6yledi\u011fi.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\nYani, birincisi sesin “i\u00e7eri\u011fi” ile ilgili bir mesele, ikincisi ise sesin “tonu” ile ilgili bir meseledir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin, farkl\u0131 ses sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ayn\u0131 “g\u00fcnayd\u0131n” repli\u011fini s\u00f6yledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130lk durumda i\u00e7erik ayn\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, ikinci durumda ses tonlar\u0131 farkl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 alt\u0131nda, mevcut Japon hukuku \u00e7er\u00e7evesinde insan\u0131n “sesi” ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kabilecek hukuki haklar a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fc\u00e7 tanedir:<\/p>\n\n\n\n\u2460 Telif Hakk\u0131<\/td> Sesin “i\u00e7eri\u011fi” ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kabilir<\/td><\/tr> \u2461 \u0130lgili Haklar (Sadece icrac\u0131lar\u0131n haklar\u0131)<\/td> Sesin “i\u00e7eri\u011fi” ve “tonu” ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kabilir<\/td><\/tr> \u2462 Tan\u0131t\u0131m Hakk\u0131<\/td> Sesin “tonu” ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kabilir<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<\/span>Japonya’da Telif Haklar\u0131 Hakk\u0131nda<\/span><\/h3>\n\n\n\nTelif hakk\u0131, sesin “i\u00e7eri\u011fi” bir eser kapsam\u0131na giriyorsa ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin, \u00fcnl\u00fc bir roman\u0131 sesli olarak okudu\u011funuzda, bu sesin telif hakk\u0131 do\u011fabilir. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, bu t\u00fcr bir durumda telif hakk\u0131 sahibinin, s\u00f6z konusu roman\u0131n yazar\u0131 oldu\u011fu ve “sesin sahibi=seslendiren” ki\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yani, yapay zeka kullanarak \u00fcnl\u00fc bir roman\u0131n i\u00e7eri\u011fini seslendiren bir sentez ses olu\u015fturdu\u011funuzda, bu eylem roman\u0131n yazar\u0131n\u0131n telif haklar\u0131n\u0131 ihlal edebilir.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, sesin i\u00e7eri\u011fi s\u0131radan bir ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalar\u0131 gibi ise, bu sesin telif hakk\u0131 do\u011fmaz. Bunun nedeni, s\u0131radan g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalar\u0131n ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir eser say\u0131lmamas\u0131 ve telif hakk\u0131 kanununun koruma kapsam\u0131nda olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da \u00c7al\u0131\u015fma \u0130li\u015fkileri ve \u0130lgili Yasalar<\/span><\/h3>\n\n\n\nJaponya’da \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkileri ve ilgili yasalar, i\u015fveren ve i\u015f\u00e7i aras\u0131ndaki ili\u015fkileri d\u00fczenleyen \u00e7e\u015fitli yasal \u00e7er\u00e7evelerden olu\u015fur. Bu yasalar, i\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 korumak ve i\u015fverenlerin sorumluluklar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle, Japon \u0130\u015f Kanunu (Japanese Labor Standards Act), i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma saatleri, \u00fccret, izin ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu kanun, i\u015f\u00e7ilerin g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in minimum standartlar belirler.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fverenler, Japon \u0130\u015f Kanunu’na (Japanese Labor Standards Act) uygun olarak, i\u015f\u00e7ilere adil ve e\u015fit muamele yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca, i\u015f\u00e7ilerin i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya i\u015f yerindeki di\u011fer \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, i\u015fverenlerin Japon \u0130\u015f Kanunu’na (Japanese Labor Standards Act) uygun olarak hareket etmeleri gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde, Japon \u0130\u015f Mahkemeleri (Japanese Labor Tribunals) \u00f6nemli bir rol oynar. Bu mahkemeler, i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in \u00f6zel olarak kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 korumak ve i\u015fverenlerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmelerini sa\u011flamak amac\u0131yla, Japonya’da \u00e7e\u015fitli i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 ve i\u015fveren birlikleri bulunmaktad\u0131r. Bu kurulu\u015flar, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi konusunda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zetle, Japonya’da \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkileri ve ilgili yasalar, i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131ndaki dengeli ve adil bir \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve i\u015fverenlerin sorumluluklar\u0131n\u0131n belirlenmesi, bu yasal \u00e7er\u00e7evenin temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Kamuoyu Haklar\u0131 Hakk\u0131nda<\/span><\/h3>\n\n\n\nKamuoyu haklar\u0131, bir ki\u015finin ad\u0131, portresi ve benzeri \u00f6zelliklerinin m\u00fc\u015fteri \u00e7ekme g\u00fcc\u00fcn\u00fc tekel olarak kullanma hakk\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r ve bu hak, yarg\u0131 kararlar\u0131yla (Saik\u014dsai H24.2.2) tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\u25b6\ufe0eSaik\u014dsai H24.2.2 (2012) (Pink Lady Olay\u0131)Pink Lady Olay\u0131’na g\u00f6re, sesin de kamuoyu haklar\u0131 kapsam\u0131nda korunabilece\u011fi bir alan bulunmaktad\u0131r. E\u011fer ilgili ses, ger\u00e7ek bir seslendirme sanat\u00e7\u0131s\u0131, akt\u00f6r veya \u015fark\u0131c\u0131 gibi m\u00fc\u015fteri \u00e7ekme g\u00fcc\u00fcne sahip bir ki\u015fiye ait olarak tan\u0131mlanabilirse, “i\u00e7eri\u011fine” bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, kamuoyu haklar\u0131 do\u011far. Ayr\u0131ca, Pink Lady Olay\u0131’nda belirtilen \u00fc\u00e7 ihlal t\u00fcr\u00fcnden herhangi biriyle ilgili ses kullan\u0131l\u0131rsa, bu durum kamuoyu haklar\u0131n\u0131n ihlali olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Geli\u015ftirme ve \u00d6\u011frenme A\u015famas\u0131nda \u00dc\u00e7 Kullan\u0131m Modeli<\/span><\/h2>\n\n\n\n“Yapay zeka ile ses \u00fcretmek” demek, bu s\u00fcreci a\u015fa\u011f\u0131daki iki k\u0131sma ay\u0131rmak gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir:<\/p>\n\n\n\n
\nGeli\u015ftirme ve \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131<\/li>\n\n\n\n \u00dcretim ve kullan\u0131m a\u015famas\u0131<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\nBirinci a\u015fama, AI geli\u015ftiricileri taraf\u0131ndan, ikinci a\u015fama ise AI kullan\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00fcre\u00e7lerdir.<\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00fcre\u00e7leri \u015fematize etti\u011fimizde a\u015fa\u011f\u0131daki gibi olur:<\/p>\n\n\n\nGeli\u015ftirme ve \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131nda, insan sesinin orijinal verileri, AI geli\u015fimi i\u00e7in \u00f6\u011frenme verisi olarak toplan\u0131r, biriktirilir ve \u00f6\u011frenme veri setleri olu\u015fturulur. Daha sonra, bu \u00f6\u011frenme veri setleri AI’ye girilir ve makine \u00f6\u011frenimi ger\u00e7ekle\u015ftirilerek e\u011fitilmi\u015f bir model olu\u015fturulur. \u00d6te yandan, \u00fcretim ve kullan\u0131m a\u015famas\u0131nda, orijinal veriler makine \u00f6\u011frenimini tamamlam\u0131\u015f \u00fcretim AI’ye girilir ve AI taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler \u00fcretilir ve kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Geli\u015ftirme ve \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131ndaki kullan\u0131m modelleri olarak a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fc\u00e7 modeli d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz:<\/p>\n\n\n\n