<\/span><\/h2>\n\n\n\nJapon \u015firket y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, muhasebe denet\u00e7isi ile “denetim kurulu \u00fcyesi” aras\u0131ndaki farklar\u0131 net bir \u015fekilde kavramak \u00f6nemlidir. Her iki kurum da \u015firketin denetim i\u015flevini \u00fcstlenir, ancak rolleri ve yetkileri temelde farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
En b\u00fcy\u00fck fark, denetim kapsam\u0131ndad\u0131r. Muhasebe denet\u00e7isinin g\u00f6revi, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, “muhasebe denetimi” ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Yani, bilan\u00e7o veya gelir tablosu gibi mali tablolar\u0131n, \u015firketin finansal durumunu ve i\u015f performans\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulamak ana g\u00f6revidir. \u00d6te yandan, denetim kurulu \u00fcyesinin denetim kapsam\u0131, prensip olarak muhasebe denetimine ek olarak “i\u015f denetimi”ni de i\u00e7erir. \u0130\u015f denetimi, y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin g\u00f6revlerini yasalara ve \u015firket ana s\u00f6zle\u015fmesine uygun olarak ve do\u011fru bir \u015fekilde yerine getirip getirmedi\u011fini g\u00f6zetlemeyi ifade eder ve daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir faaliyettir.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca, nitelik gereksinimleri de farkl\u0131d\u0131r. Muhasebe denet\u00e7isi olabilmek i\u00e7in, Japon \u015eirketler Kanunu’nun 337. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re, yaln\u0131zca yeminli mali m\u00fc\u015favirler veya denetim firmalar\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu, muhasebe denetimi i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde uzmanl\u0131k bilgisi gerekti\u011finden dolay\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, denetim kurulu \u00fcyesi olmak i\u00e7in yasal olarak belirli bir uzmanl\u0131k niteli\u011fi talep edilmemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Ek olarak, pozisyonlar\u0131 da farkl\u0131d\u0131r. Muhasebe denet\u00e7isi, \u015firketle aras\u0131nda denetim s\u00f6zle\u015fmesi imzalayan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir “d\u0131\u015f” uzmand\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n, denetim kurulu \u00fcyesi, hissedarlar toplant\u0131s\u0131nda se\u00e7ilen ve y\u00f6netim kurulundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00f6revlerini yerine getiren \u015firketin “i\u00e7” y\u00f6neticisidir.<\/p>\n\n\n\n
Bu iki kurum, birbirlerini tamamlayarak \u00e7ift katmanl\u0131 bir denetim sistemini olu\u015ftururlar. Muhasebe denet\u00e7isi, d\u0131\u015far\u0131dan bir mali uzman olarak mali bilgilerin do\u011frulu\u011funu “ger\u00e7ek” olarak belirlerken, i\u00e7 denetim sorumlusu olan denetim kurulu \u00fcyesi, bu ger\u00e7eklere dayanarak y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin i\u015f kararlar\u0131n\u0131n uygunlu\u011funu ve yasall\u0131\u011f\u0131n\u0131 “s\u00fcre\u00e7” olarak denetler. \u00d6rne\u011fin, muhasebe denet\u00e7isinin ke\u015ffetti\u011fi muhasebe usuls\u00fczl\u00fckleri, denetim kurulu \u00fcyesine bildirilir ve bu bilgiler, y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin sorumlulu\u011funu sorgulamak i\u00e7in \u00f6nemli bir kaynak haline gelir. B\u00f6ylece, her iki kurum da i\u015fbirli\u011fi yaparak daha etkili bir \u015firket y\u00f6netimi sa\u011flarlar.<\/p>\n\n\n\n
A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, muhasebe denet\u00e7isi ile denetim kurulu \u00fcyesinin temel farklar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemektedir.<\/p>\n\n\n\nKriter<\/td> Muhasebe Denet\u00e7isi<\/td> Denetim Kurulu \u00dcyesi<\/td><\/tr><\/thead> Ana Rol<\/td> Mali tablolar\u0131n do\u011frulu\u011funu denetler<\/td> Y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin g\u00f6revlerini yasalara uygun olarak yerine getirip getirmedi\u011fini denetler<\/td><\/tr> Denetim Kapsam\u0131<\/td> Muhasebe Denetimi<\/td> Prensip olarak \u0130\u015f Denetimi ve Muhasebe Denetimi<\/td><\/tr> Nitelik Gereksinimleri<\/td> Yeminli Mali M\u00fc\u015favir veya Denetim Firmas\u0131<\/td> \u00d6zel bir gereksinim yok<\/td><\/tr> Pozisyon<\/td> \u015eirketin d\u0131\u015f kurumu<\/td> \u015eirketin i\u00e7 kurumu (y\u00f6netici)<\/td><\/tr> G\u00f6rev S\u00fcresi<\/td> 1 y\u0131l (yeniden atanabilir)<\/td> Prensip olarak 4 y\u0131l<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<\/span>Japonya’da Muhasebe Denet\u00e7isinin Se\u00e7imi<\/span><\/h2>\n\n\n\nJaponya’daki \u015firketlerin muhasebe denet\u00e7isi se\u00e7im s\u00fcreci, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla Japon \u015eirketler Kanunu taraf\u0131ndan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle, muhasebe denet\u00e7ileri i\u00e7in kat\u0131 nitelik gereksinimleri ve g\u00f6revden al\u0131nma sebepleri belirlenmi\u015ftir. Daha \u00f6nce belirtildi\u011fi \u00fczere, muhasebe denet\u00e7isi olabilmek i\u00e7in yaln\u0131zca yeminli mali m\u00fc\u015favirler veya denetim firmalar\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayr\u0131ca, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 tehlikeye atacak durumlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, Japon \u015eirketler Kanunu’nun 337. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131, belirli \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerine sahip ki\u015filerin muhasebe denet\u00e7isi olmas\u0131n\u0131 yasaklamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u015firketin bir i\u015ftiraki olmak veya \u015firketten veya onun i\u015ftiraklerinden denetim hizmetleri d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrekli bir gelir elde eden ki\u015filer muhasebe denet\u00e7isi olamazlar.<\/p>\n\n\n\n
Muhasebe denet\u00e7isi, hissedarlar genel kurulunun ola\u011fan karar\u0131 ile se\u00e7ilir (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 329. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131). Burada \u00f6nemli olan nokta, muhasebe denet\u00e7isinin se\u00e7imi veya g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 ile ilgili tekliflerin i\u00e7eri\u011fini belirleme yetkisinin y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinde de\u011fil, denet\u00e7ilerde (veya denetim kurulu gibi denetim organlar\u0131nda) olmas\u0131d\u0131r. Bu, muhasebe denet\u00e7ilerinin y\u00f6netim kurulunun etkisinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, adil bir denetim yapabilmelerini sa\u011flamak i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir d\u00fczenlemedir. Y\u00f6netim kurulunun \u00fccreti belirlemesi ve denet\u00e7ilerin personel konular\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rmas\u0131 gibi bu yetki ayr\u0131m\u0131, muhasebe denet\u00e7ilerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in ak\u0131ll\u0131ca tasarlanm\u0131\u015f bir hukuki yap\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Muhasebe denet\u00e7isinin g\u00f6rev s\u00fcresi, se\u00e7ildikten sonra sona erecek i\u015f y\u0131l\u0131na ait ola\u011fan hissedarlar genel kurulunun sona ermesine kadar olarak belirlenmi\u015ftir (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 338. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131). Ancak, bu ola\u011fan hissedarlar genel kurulunda, g\u00f6revden alma veya yeniden se\u00e7meme gibi ayr\u0131 bir karar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, o muhasebe denet\u00e7isi yeniden se\u00e7ilmi\u015f say\u0131l\u0131r (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 338. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131). Bu ‘varsay\u0131lan yeniden se\u00e7im’ sistemi, muhasebe denet\u00e7isinin pozisyonunu istikrarl\u0131 k\u0131lar ve aktif bir g\u00f6revden alma karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a g\u00f6rev s\u00fcresinin devam etmesini esas alarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6revden alma konusunda, hissedarlar genel kurulunun karar\u0131 ile her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 339. maddesi), ancak denet\u00e7iler, muhasebe denet\u00e7isinin mesleki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 veya muhasebe denet\u00e7isi olarak uygun olmayan bir davran\u0131\u015f sergiledi\u011fi gibi belirli durumlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda, t\u00fcm denet\u00e7ilerin onay\u0131 ile muhasebe denet\u00e7isini g\u00f6revden alabilir (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 340. maddesi). Bu da, denet\u00e7ilerin muhasebe denet\u00e7isinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve denetim kalitesini korumak i\u00e7in sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc yetkilerden biridir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Muhasebe Denet\u00e7ilerinin G\u00f6revleri ve Yetkileri<\/span><\/h2>\n\n\n\nMuhasebe denet\u00e7ilerinin g\u00f6revlerini etkili bir \u015fekilde yerine getirebilmeleri i\u00e7in, Japon \u015firketler hukuku geni\u015f kapsaml\u0131 g\u00f6revler ve yetkiler tan\u0131maktad\u0131r. Bu yetkiler, \u00f6zellikle Japon \u015firketler hukukunun 396. maddesinde yo\u011funla\u015farak d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Muhasebe denet\u00e7ilerinin en temel g\u00f6revi, \u015firketin finansal tablolar\u0131n\u0131, bunlara e\u015flik eden detayl\u0131 raporlar\u0131, ge\u00e7ici finansal belgeleri ve konsolide finansal tablolar\u0131 denetlemektir. Denetim tamamland\u0131ktan sonra, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netmeli\u011fi gere\u011fince, denetim sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6zetleyen bir ‘Muhasebe Denetim Raporu’ haz\u0131rlamalar\u0131 gerekmektedir (Japon \u015firketler hukuku 396. madde 1. f\u0131kra). Bu muhasebe denetim raporu, hissedarlar ve alacakl\u0131lar i\u00e7in g\u00fcvenilir bir bilgi kayna\u011f\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n
Bu g\u00f6revi yerine getirebilmek i\u00e7in, muhasebe denet\u00e7ilerine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir inceleme yetkisi verilmi\u015ftir. Denet\u00e7iler, denetim i\u00e7in gerekli oldu\u011funda ‘her zaman’ \u015firketin muhasebe defterlerine ve ilgili belgelere eri\u015febilir ve bunlar\u0131n kopyalar\u0131n\u0131 alabilirler. Ayr\u0131ca, y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, muhasebe dan\u0131\u015fmanlar\u0131, y\u00f6neticiler ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlardan muhasebe ile ilgili rapor talep edebilirler (Japon \u015firketler hukuku 396. madde 2. f\u0131kra). Y\u00f6netim, do\u011fas\u0131 gere\u011fi d\u0131\u015f denet\u00e7ilerden daha fazla \u015firket i\u00e7i bilgiye sahiptir. Bu bilgi asimetrisini a\u015fmak ve muhasebe denet\u00e7ilerinin pasif bir \u015fekilde bilgi almak yerine aktif olarak bilgi toplay\u0131p do\u011frulayabilmeleri i\u00e7in bu inceleme yetkisi hayati bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu inceleme yetkisi, ana \u015firketin yan\u0131 s\u0131ra, onun i\u015ftiraklerine de uzan\u0131r. Muhasebe denet\u00e7ileri, g\u00f6revlerini yerine getirmek i\u00e7in gerekli oldu\u011funda, i\u015ftiraklerden muhasebe ile ilgili rapor talep edebilir ve bu i\u015ftiraklerin i\u015fleyi\u015fi ve varl\u0131klar\u0131n\u0131n durumunu inceleyebilirler (Japon \u015firketler hukuku 396. madde 3. f\u0131kra). Ancak, i\u015ftirakler, raporlama veya inceleme taleplerini ‘ge\u00e7erli bir neden’ oldu\u011fu takdirde reddedebilirler (Japon \u015firketler hukuku 396. madde 4. f\u0131kra).<\/p>\n\n\n\n
Ek olarak, muhasebe denet\u00e7ileri i\u00e7in \u00f6nemli bir raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. G\u00f6revlerini yerine getirirken, y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin g\u00f6revlerini yerine getirirken yapt\u0131klar\u0131 usuls\u00fczl\u00fckleri veya yasalara ve \u015firket ana s\u00f6zle\u015fmesine ayk\u0131r\u0131 ciddi olaylar\u0131 ke\u015ffettiklerinde, bunlar\u0131 derhal denet\u00e7iye (veya denetim kurulu gibi denetim organlar\u0131na) bildirmek zorundad\u0131rlar (Japon \u015firketler hukuku 397. madde). B\u00f6ylece, muhasebe denet\u00e7ilerinin ke\u015ffetti\u011fi sorunlar sadece raporlarda belirtilmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda h\u0131zla \u015firket i\u00e7indeki denetim organlar\u0131na iletilir ve d\u00fczeltici \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japon Hukuku Alt\u0131nda Muhasebe Denet\u00e7ilerinin Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ve Hukuki Sorumluluklar\u0131<\/span><\/h2>\n\n\n\nMuhasebe denet\u00e7ileri, b\u00fcy\u00fck yetkileriyle birlikte, a\u011f\u0131r hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve sorumluluklar ta\u015f\u0131r. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve sorumluluklar, denet\u00e7ilere y\u00fcksek etik standartlar ve dikkatli olma gereklili\u011fi getirir ve denetim kalitesini garanti alt\u0131na almak i\u00e7in \u00f6nemli bir disiplin i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Muhasebe denet\u00e7ilerinin \u00fcstlendi\u011fi en temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, “iyi bir y\u00f6neticinin dikkat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc” (\u5584\u7ba1\u6ce8\u610f\u7fa9\u52d9) olarak bilinir. Bu, \u015firket ile muhasebe denet\u00e7isi aras\u0131ndaki ili\u015fkinin Japon \u015eirketler Kanunu’nun (\u65e5\u672c\u306e\u4f1a\u793e\u6cd5) 330. maddesi uyar\u0131nca bir vekalet ili\u015fkisi oldu\u011fu ve Japon Medeni Kanunu’nun (\u65e5\u672c\u306e\u6c11\u6cd5) 644. maddesinin h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilir oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. \u0130yi bir y\u00f6neticinin dikkat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, muhasebe denet\u00e7isinin, mesleki uzmanl\u0131k ve yeteneklerine uygun olarak, objektif olarak beklenen dikkat d\u00fczeyini g\u00f6stererek g\u00f6revlerini yerine getirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder. Denet\u00e7inin eylemlerinin bu d\u00fczeye ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131, a\u015fa\u011f\u0131da bahsedilecek sorumluluklar\u0131n belirlenmesinde bir \u00f6l\u00e7\u00fct olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ihlal edilmesi durumunda, muhasebe denet\u00e7isi \u00f6ncelikle \u015firkete kar\u015f\u0131 sorumluluk ta\u015f\u0131r. Japon \u015eirketler Kanunu’nun 423. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131, muhasebe denet\u00e7isinin g\u00f6revlerini ihmal etmesi (\u4efb\u52d9\u61c8\u6020) sonucunda \u015firkete zarar verilmesi halinde, denet\u00e7inin \u015firkete kar\u015f\u0131 bu zarar\u0131 tazmin etme sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu, uzman bir profesyonel olarak g\u00f6rev ihmaline kar\u015f\u0131 do\u011frudan bir sorumluluktur.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca, muhasebe denet\u00e7ileri, denetim raporlar\u0131na g\u00fcvenerek i\u015flem yapan hissedarlar ve alacakl\u0131lar gibi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara kar\u015f\u0131 da sorumluluk ta\u015f\u0131yabilir. Bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara kar\u015f\u0131 sorumluluk, Japon \u015eirketler Kanunu’nun 429. maddesinde belirlenmi\u015f olup, iki a\u015famal\u0131 bir yap\u0131ya sahiptir. \u0130lk olarak, muhasebe denet\u00e7isi g\u00f6revini yerine getirirken “k\u00f6t\u00fc niyet veya a\u011f\u0131r ihmal” varsa, bu nedenle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara zarar verilmi\u015fse, zarar\u0131 tazmin etme sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131r (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 429. maddesi birinci f\u0131kras\u0131). Burada “a\u011f\u0131r ihmal” gibi y\u00fcksek bir gereklilik getirilmesinin nedeni, denetimin uzmanl\u0131k gerektiren bir karar s\u00fcreci i\u00e7ermesi ve basit ihmallere dayanarak s\u0131n\u0131rs\u0131z sorumluluk y\u00fcklenmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve denet\u00e7ilerin g\u00f6revlerini \u00e7ekinmeden yerine getirebilmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci olarak, muhasebe denetim raporunda yer almas\u0131 gereken \u00f6nemli konular hakk\u0131nda “yanl\u0131\u015f beyan” varsa, sorumluluk daha da a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r. Bu durumda, muhasebe denet\u00e7isi, kendi eylemlerinde dikkatsizlik yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani kusursuz oldu\u011funu “kan\u0131tlamad\u0131k\u00e7a”, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara kar\u015f\u0131 tazminat sorumlulu\u011fundan ka\u00e7\u0131namaz (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 429. maddesi ikinci f\u0131kras\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bendi). Bu, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin kan\u0131t y\u00fck\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fimi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve piyasaya a\u00e7\u0131klanan nihai \u00fcr\u00fcn olan denetim raporunun i\u00e7eri\u011fi i\u00e7in \u00f6zellikle a\u011f\u0131r bir dikkat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmesinin hukukun amac\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. Bu iki a\u015famal\u0131 sorumluluk yap\u0131s\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar\u0131n korunmas\u0131 ve denet\u00e7ilerin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gibi iki talebi dengeli bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fan sofistike bir hukuki denge \u00fczerine kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Muhasebe Denet\u00e7ilerinin Sorumlulu\u011funun Sorguland\u0131\u011f\u0131 Dava \u00d6rnekleri<\/span><\/h2>\n\n\n\nMuhasebe denet\u00e7ilerinin hukuki sorumluluklar\u0131na dair soyut d\u00fczenlemelerin, ger\u00e7ek anla\u015fmazl\u0131klarda nas\u0131l yorumlan\u0131p uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, somut dava \u00f6rneklerine bakmak faydal\u0131d\u0131r. Japon mahkemeleri, zaman\u0131n de\u011fi\u015fimiyle birlikte, muhasebe denet\u00e7ilerinden beklenen dikkat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc seviyesini y\u00fckseltme e\u011filimindedir.<\/p>\n\n\n\n
\u015eirketlere kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fun de\u011ferlendirilmesinde d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011finde bir karar, Yarg\u0131tay’\u0131n 2021 y\u0131l\u0131 19 Temmuz (Reiwa 3) tarihli karar\u0131d\u0131r. Bu dava, s\u0131n\u0131rl\u0131 muhasebe denet\u00e7isi sorumlulu\u011funun sorguland\u0131\u011f\u0131 bir durum olmakla birlikte, karar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 muhasebe denet\u00e7ileri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u015eirket \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 y\u0131llar boyunca mevduat\u0131 zimmetlerine ge\u00e7irmi\u015f ve sahte banka bakiye belgelerinin kopyalar\u0131n\u0131 sunarak doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 gizlemi\u015flerdir. Alt mahkeme, denet\u00e7inin sunulan belgelerle muhasebe defterlerinin uyumlu oldu\u011funu do\u011frulamas\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011funu belirterek sorumlulu\u011fu reddetmi\u015ftir. Ancak, Yarg\u0131tay bu karar\u0131 bozmu\u015f ve “Denet\u00e7i, muhasebe defterlerinin i\u00e7eri\u011finin do\u011fru oldu\u011funu varsayarak hesap dok\u00fcmanlar\u0131n\u0131n denetimini yapamaz” demi\u015ftir. Ayr\u0131ca, bakiye belgesi gibi \u00f6nemli kan\u0131tlar\u0131n kopya olarak sunuldu\u011fu durumlarda, g\u00fcvenilirli\u011fe \u015f\u00fcphe d\u00fc\u015f\u00fcren ko\u015fullar varsa, denet\u00e7inin orijinal belgeleri do\u011frulamak gibi daha ileri d\u00fczeyde inceleme yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bu karar, muhasebe denet\u00e7ilerinin sadece bi\u00e7imsel prosed\u00fcrleri takip etmekle kalmay\u0131p, mesleki uzman olarak \u015f\u00fcpheci bir yakla\u015f\u0131mla somut denetim yapmalar\u0131 gerekti\u011fini belirten, daha y\u00fcksek bir dikkat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc standard\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara kar\u015f\u0131 sorumluluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise, kar\u015f\u0131t iki dava \u00f6rne\u011fi bulunmaktad\u0131r. Bunlardan biri, Kimuraya olay\u0131 (Tokyo B\u00f6lge Mahkemesi 2007 y\u0131l\u0131 28 Kas\u0131m karar\u0131) olarak bilinir. Bu olayda, \u015firket kurnaz y\u00f6ntemlerle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli stok varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcslemi\u015f, ancak muhasebe denet\u00e7isi genel olarak adil ve makul olarak kabul edilen denetim standartlar\u0131na uyarak, y\u00fcksek riskli olarak de\u011ferlendirdi\u011fi durumlar i\u00e7in normalden daha s\u0131k\u0131 denetim prosed\u00fcrleri uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme, muhasebe denet\u00e7isinin uzman olarak dikkat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmesine ra\u011fmen, kurnazca yap\u0131lan doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ke\u015ffinin zor oldu\u011fu durumlarda, sonu\u00e7 olarak bunu fark edememi\u015f olsa bile sorumluluk ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu karar, denetim standartlar\u0131na uyman\u0131n muhasebe denet\u00e7ileri i\u00e7in bir “g\u00fcvenli liman” olarak i\u015flev g\u00f6sterdi\u011fini ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Di\u011fer bir \u00f6rnek ise, toplumda b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6ren Livedoor olay\u0131d\u0131r (Tokyo B\u00f6lge Mahkemesi 2009 y\u0131l\u0131 21 May\u0131s karar\u0131). Bu olayda da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir makyajl\u0131 mali tablo haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve muhasebe denet\u00e7isi uygun g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmi\u015ftir. Ancak, bu olayda muhasebe denet\u00e7isinin \u015firketin hileli muhasebe i\u015flemlerini fark etti\u011fi veya en az\u0131ndan kas\u0131tl\u0131 olarak g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fine dair kan\u0131tlar bulunmaktayd\u0131. Mahkeme, denetim firmas\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131mc\u0131lara verdi\u011fi zararlar i\u00e7in tazminat sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetmi\u015ftir. Kimuraya olay\u0131 ile aras\u0131ndaki belirleyici fark, muhasebe denet\u00e7isinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn eksik olmas\u0131d\u0131r. Bu karar, denetim standartlar\u0131na uyman\u0131n, hileye kar\u0131\u015fma veya k\u00f6t\u00fc niyet tespit edildi\u011finde savunma olarak yetersiz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu dava \u00f6rneklerinin ak\u0131\u015f\u0131, mahkemelerin muhasebe denet\u00e7ilerinden bekledi\u011fi sorumluluk standard\u0131n\u0131n, sadece “prosed\u00fcrlere uyum”dan “somut mesleki \u015f\u00fcphecili\u011fin sergilenmesi”ne do\u011fru evrildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Muhasebe denet\u00e7ileri, kurallara uymakla kalmay\u0131p, s\u00fcrekli ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131yarak ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n belirtilerini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamak i\u00e7in aktif olarak hareket etmek zorundad\u0131r; bu, hukuki olarak giderek daha fazla talep edilen bir durumdur.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>\u00d6zet<\/span><\/h2>\n\n\n\nBu makalede ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, muhasebe denet\u00e7ileri, Japon \u015firketler hukuku (Japanese Corporate Law) taraf\u0131ndan belirlenen, \u015firketlerin finansal raporlamas\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir kurumdur. Kat\u0131 nitelik gereksinimleri, genel kurul taraf\u0131ndan atanmalar\u0131 ve denet\u00e7iler taraf\u0131ndan g\u00f6zetimleri, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, geni\u015f kapsaml\u0131 inceleme yetkileri, g\u00f6revlerini etkili bir \u015fekilde yerine getirmek i\u00e7in bir ara\u00e7 olurken, iyi y\u00f6netim sorumlulu\u011fu ve \u015firket ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, g\u00f6revlerinin kalitesini teminat alt\u0131na alan bir disiplin olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. Muhasebe denet\u00e7isi sistemi, Japon piyasas\u0131n\u0131n (Japan’s market) \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve adil olu\u015funu destekleyen temeldir ve hem yerel hem de uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n g\u00fcvenini kazanmalar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n
Biz Monolit Hukuk B\u00fcrosu olarak, Japon muhasebe denet\u00e7ilerinin atanmas\u0131, g\u00f6revleri, yetkileri ve sorumluluklar\u0131 ile ilgili karma\u015f\u0131k hukuki meselelerde, Japonya’daki (in Japan) say\u0131s\u0131z m\u00fc\u015fterimize geni\u015f \u00e7apl\u0131 tavsiye ve destek sa\u011flama konusunda kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir ge\u00e7mi\u015fe sahibiz. B\u00fcromuzda, yabanc\u0131 avukatl\u0131k niteliklerine sahip \u0130ngilizce konu\u015fan bir\u00e7ok avukat bulunmakta ve Japon \u015firketler hukukuna (Japanese Corporate Law) dair derin uzmanl\u0131k bilgisi ile uluslararas\u0131 pratik deneyimi birle\u015ftirmektedirler. Bu benzersiz g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kullanarak, yabanc\u0131 \u015firketlerin ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n Japon i\u015f ortam\u0131ndaki (Japanese business environment) \u00f6nemli kurumsal y\u00f6netim y\u00f6nlerini do\u011fru bir \u015fekilde anlamalar\u0131n\u0131 ve uygun \u015fekilde yan\u0131t vermelerini sa\u011flamak i\u00e7in tam bir destek sistemi sunuyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eirketlerin finansal bilgilerinin g\u00fcvenilirli\u011fi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ekonomik faaliyetlerin ve uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131m ile ticaretin temelini olu\u015fturur. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ve alacakl\u0131lar\u0131n g\u00fcvenle karar verebilmeleri i […]<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":74326,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[24,89],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74079"}],"collection":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74079"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74325,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74079\/revisions\/74325"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}