<\/span><\/h2>\n\n\n\nJaponya \u015firket hukukunda, yararl\u0131 ihra\u00e7 “\u00f6deme miktar\u0131n\u0131n hisse senetlerini devralacak ki\u015fi i\u00e7in \u00f6zellikle avantajl\u0131 oldu\u011fu durumlar” olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (Japon \u015eirket Hukuku’nun 199. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131 <\/sup>). Bu tan\u0131m, yeni hisse senetlerinin ihra\u00e7 edilmesi s\u0131ras\u0131nda, \u00f6deme miktar\u0131n\u0131n piyasa fiyat\u0131 veya adil de\u011ferlendirme bedeline k\u0131yasla belirgin \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu durumlar\u0131 ifade eder. “\u00d6zellikle avantajl\u0131 miktar” ifadesi genellikle, adil \u00f6deme miktar\u0131na k\u0131yasla \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck bir miktar olarak yorumlanmaktad\u0131r <\/sup>. Bu “adil \u00f6deme miktar\u0131”n\u0131n de\u011ferlendirilmesi, halka a\u00e7\u0131k \u015firketler ve \u00f6zel \u015firketler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. <\/p>\n\n\n\nYararl\u0131 ihra\u00e7, mevcut hissedarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na do\u011frudan etki eder. Ana etkiler a\u015fa\u011f\u0131daki iki noktada toplanabilir <\/sup>. Birincisi, yeni hisselerin d\u00fc\u015f\u00fck bir fiyatla ihra\u00e7 edilmesi sonucunda, mevcut hisse senetlerinin toplam say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve mevcut hissedarlar\u0131n hisse ba\u015f\u0131na de\u011ferinin nispeten azalmas\u0131 sonucu “hisse senedi suland\u0131rma etkisi (Dilution Effect)” meydana gelir. \u0130kincisi, mevcut hissedarlar, piyasa fiyat\u0131ndan daha d\u00fc\u015f\u00fck bir fiyatla yeni hisseleri edinme f\u0131rsat\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in ekonomik kay\u0131plar ya\u015fayabilirler. <\/p>\n\n\n\nBu etkiler, Japon \u015firket hukukunun \u00f6nem verdi\u011fi hissedarlar aras\u0131 e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 olabilir. Yararl\u0131 ihra\u00e7, sadece d\u00fc\u015f\u00fck fiyatla hisse senedi ihra\u00e7 etme gibi y\u00fczeysel bir tan\u0131mla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, asl\u0131nda mevcut hissedarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 zararlayarak Japon \u015firket hukukunun temelini olu\u015fturan hissedarlar aras\u0131 e\u015fitlik ilkesine ters d\u00fc\u015febilecek bir eylemdir. Bu temel \u00e7eli\u015fki, kat\u0131 hukuki d\u00fczenlemeler ve \u00e7e\u015fitli hukuki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n gereklili\u011fini do\u011furur. Hissedarlar aras\u0131 e\u015fitlik ilkesine etki etti\u011fi i\u00e7in, Japon \u015firket hukuku yararl\u0131 ihra\u00e7lara kar\u015f\u0131 \u00f6zel kararlar talep eder ve uygun olmayan durumlarda durdurma talebi, ge\u00e7ersizlik davas\u0131 veya y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin sorumlulu\u011funun takibi gibi hukuki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 sunar.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Kamu ve \u00d6zel \u015eirketlerde Yararl\u0131 Hisse \u0130hrac\u0131 Karar S\u00fcre\u00e7leri: Farkl\u0131l\u0131klar<\/span><\/h2>\n\n\n\nBir \u015firket Japonya’da yeni hisseler ihra\u00e7 etti\u011finde, ihra\u00e7 edilecek hisse say\u0131s\u0131, \u00f6denecek tutar ve \u00f6deme tarihleri gibi “ihra\u00e7 detaylar\u0131n\u0131” belirlemesi gerekmektedir (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 199. maddesi 1. f\u0131kras\u0131<\/sup>). Genel olarak, bu ihra\u00e7 detaylar\u0131n\u0131n belirlenmesi, hissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131yla yap\u0131l\u0131r (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 199. maddesi 2. f\u0131kras\u0131, 309. maddesi 2. f\u0131kras\u0131 5. bendi<\/sup>). Bunun nedeni, hisse ihra\u00e7lar\u0131n\u0131n mevcut hissedarlara \u00f6nemli etkileri olabilece\u011fi i\u00e7in, dikkatli bir karar verilmesinin gereklili\u011fidir<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n\u00d6zellikle, ihra\u00e7 edilecek hisselerin \u00f6denecek tutar\u0131 “hisse alacak ki\u015filere \u00f6zellikle yararl\u0131 bir miktar” ise, ihra\u00e7 detaylar\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7in hissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131 zorunludur (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 199. maddesi 2. f\u0131kras\u0131, 309. maddesi 2. f\u0131kras\u0131 5. bendi<\/sup>). Bu durumda, y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, genel kurulda bu miktarla hisse ihra\u00e7 etme gereklili\u011fini a\u00e7\u0131klamak zorundad\u0131r<\/sup>. <\/p>\n\n\n\nKamu \u015firketleri (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 2. maddesi 5. bendi ile tan\u0131mlanan \u015firketler) i\u00e7in, yararl\u0131 ihra\u00e7 kapsam\u0131na girmeyen ihra\u00e7 detaylar\u0131n\u0131n belirlenmesi, y\u00f6netim kurulu karar\u0131yla yap\u0131labilir (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 201. maddesi 1. f\u0131kras\u0131, 199. maddesi 2. f\u0131kras\u0131). Bu, kamu \u015firketlerinin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde finansman sa\u011flamas\u0131na olanak tan\u0131yan bir \u00f6zel d\u00fczenlemedir. Ancak, yararl\u0131 ihra\u00e7 kapsam\u0131na giren durumlarda, kamu \u015firketi de olsa hissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131 gereklidir (Japon \u015eirketler Kanunu’nun 199. maddesi 2. f\u0131kras\u0131, 309. maddesi 2. f\u0131kras\u0131 5. bendi).<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zel \u015firketlerde (t\u00fcm hisseleri devir k\u0131s\u0131tlamal\u0131 olan \u015firketler) hissedarlar\u0131n hisse oranlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filim g\u00f6sterir<\/sup>. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere hisse tahsisi gibi y\u00f6ntemlerle yeni hisse ihra\u00e7 edildi\u011finde, mevcut hissedarlar\u0131n hisse oranlar\u0131na \u00f6nemli etkileri olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, hissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131 \u015fartt\u0131r<\/sup>. \u00d6zel \u015firketlerde, ihra\u00e7 detaylar\u0131n\u0131n bildirimi veya ilan\u0131 yasal olarak belirlenmedi\u011finden, hissedarlar\u0131n yeni hisse ihra\u00e7lar\u0131n\u0131 durdurma f\u0131rsatlar\u0131 elinden al\u0131nabilir, bu da hissedar korumas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir noktad\u0131r<\/sup>. <\/p>\n\n\n\nHissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 hukuki bir gereklilik olmakla birlikte, bazen bu yeterli olmayabilir. \u00d6rne\u011fin, Kyoto B\u00f6lge Mahkemesi’nin 2018 y\u0131l\u0131 28 Mart tarihli karar\u0131nda (Amita Holdings olay\u0131), hissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, yeni hisse ihra\u00e7lar\u0131n\u0131n “a\u015f\u0131r\u0131 derecede haks\u0131z bir y\u00f6ntemle” yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015f ve durdurma talebi kabul edilmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esi olarak, mevcut y\u00f6neticilerin kontrol\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrme amac\u0131n\u0131n \u00f6ncelikli olmas\u0131 ve yeni hisse ihra\u00e7lar\u0131yla ilgili gerek\u00e7elerin yetersiz a\u00e7\u0131klanmas\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu karar, sadece formel olarak hissedarlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc genel kurul karar\u0131n\u0131 alman\u0131n, yararl\u0131 ihra\u00e7lar\u0131n yasal oldu\u011fu anlam\u0131na gelmeyece\u011fini g\u00f6stermektedir. Karar\u0131n arkas\u0131ndaki “ana ama\u00e7” ve hissedarlara yap\u0131lan “a\u00e7\u0131klaman\u0131n uygunlu\u011fu ve yeterlili\u011fi” gibi somut unsurlar, yasall\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlendirilmesinde son derece \u00f6nemlidir. Bu dava \u00f6rne\u011fi, \u015firketlerin sadece formel prosed\u00fcrlere de\u011fil, ayn\u0131 zamanda somut kurumsal y\u00f6netim ve hissedarlarla diyalogun \u00f6nemini fark etmeleri gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Uygunsuz ama\u00e7lar veya yetersiz a\u00e7\u0131klamalar, hissedarlar\u0131n genel kurul karar\u0131 olsa bile, hukuki anla\u015fmazl\u0131k riskini art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Adil \u00d6deme Miktar\u0131n\u0131n Belirlenmesi ve \u0130\u015f Prati\u011finde Dikkat Edilmesi Gerekenler<\/span><\/h2>\n\n\n\n“\u00d6zellikle avantajl\u0131 bir miktar” olup olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131, hisse senetlerinin adil piyasa de\u011feri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak yap\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerde piyasa fiyat\u0131 mevcut oldu\u011fundan, bu piyasa fiyat\u0131 referans al\u0131n\u0131r. Genellikle, y\u00f6netim kurulu karar\u0131ndan hemen \u00f6nceki g\u00fcn\u00fcn piyasa fiyat\u0131n\u0131n %90’\u0131 \u00fczerinde bir fiyat ise, avantajl\u0131 bir ihra\u00e7 olarak kabul edilmez. Borsada i\u015flem g\u00f6ren \u015firketler i\u00e7in, Japonya Menkul K\u0131ymetler Birli\u011fi’nin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 “\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015eah\u0131slara Y\u00f6nelik Sermaye Art\u0131r\u0131m\u0131 \u0130\u015flemleri Hakk\u0131nda K\u0131lavuz” i\u015f prati\u011finde \u00f6nemli bir standartt\u0131r. Bu k\u0131lavuzda, “\u00d6deme miktar\u0131, hisse senedi ihra\u00e7 edilmesiyle ilgili y\u00f6netim kurulu karar\u0131ndan hemen \u00f6nceki g\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131 (o g\u00fcn i\u015flem olmam\u0131\u015fsa, o g\u00fcne kadar olan en yak\u0131n g\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131) \u00fczerinden hesaplanan %90 veya daha y\u00fcksek bir miktar olmal\u0131d\u0131r” denilmektedir. Ayr\u0131ca, son alt\u0131 ay\u0131n ortalama fiyat\u0131n\u0131n %90’\u0131 \u00fczerindeki miktarlar da dikkate al\u0131n\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketlerde piyasa fiyat\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hisse senetlerinin adil piyasa de\u011ferini hesaplamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli de\u011ferleme y\u00f6ntemleri kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\n- Benzer Sekt\u00f6r Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131: Benzer halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerin hisse senedi fiyatlar\u0131na bakarak, temett\u00fc miktar\u0131, kar miktar\u0131, net varl\u0131k de\u011feri gibi unsurlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak de\u011ferleme yapma y\u00f6ntemidir. Genellikle b\u00fcy\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli \u015firketlere uygulan\u0131r.<\/li>\n\n\n\n
- Net Varl\u0131k De\u011feri Y\u00f6ntemi: \u015eirketin toplam varl\u0131klar\u0131ndan bor\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131larak hesaplanan net varl\u0131klar \u00fczerinden de\u011ferleme yapma y\u00f6ntemidir. K\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketler veya belirli varl\u0131klara sahip \u015firketler i\u00e7in s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n\n\n\n
- Temett\u00fc Geri Kazan\u0131m Y\u00f6ntemi: Hisse sahiplerinin alaca\u011f\u0131 temett\u00fc miktar\u0131n\u0131 baz alarak hisse senetlerinin de\u011ferini hesaplama y\u00f6ntemidir. Az\u0131nl\u0131k hissedarlar\u0131n sahip oldu\u011fu hisse senetlerinin de\u011ferlemesinde kullan\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Bu de\u011ferleme y\u00f6ntemleri, \u015firketin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, \u00f6zelliklerine ve de\u011ferleme amac\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir ve kesin bir tek standart yoktur. Bu nedenle, objektif verilere dayanarak, en az\u0131ndan mant\u0131kl\u0131 bir hesaplama y\u00f6ntemiyle ihra\u00e7 fiyat\u0131n\u0131 belirlemek son derece \u00f6nemlidir. <\/p>\n\n\n\n
Adil \u00f6deme miktar\u0131n\u0131n belirlenmesi, halka a\u00e7\u0131k ve halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir. \u00d6zellikle halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketlerde, Japonya Y\u00fcksek Mahkemesi’nin 2015 y\u0131l\u0131 19 \u015eubat tarihli birinci k\u00fc\u00e7\u00fck dairesinin karar\u0131 dikkate de\u011fer bir g\u00f6r\u00fc\u015f sunmu\u015ftur. Bu karar, halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketlerin hisse senedi de\u011ferlemesinde \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerin bulundu\u011funu, kesin bir standart olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelecekteki kazan\u00e7lar gibi belirli bir geni\u015flikteki karar unsurlar\u0131n\u0131n dahil oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine, y\u00f6netim kurulu yeni hisse ihra\u00e7 ederken objektif verilere dayanarak mant\u0131kl\u0131 bir hesaplama y\u00f6ntemiyle ihra\u00e7 fiyat\u0131n\u0131 belirlemi\u015f olsa bile, mahkemenin sonradan farkl\u0131 bir de\u011ferleme y\u00f6ntemi veya farkl\u0131 tahmin de\u011ferleri kullanarak “\u00f6zellikle avantajl\u0131 bir miktar” olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmesi, y\u00f6netim kurulunun \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini zedeleyece\u011fi ve makul olmayaca\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu karar, sadece “uygun de\u011ferleme miktar\u0131”n\u0131n sonradan tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, y\u00f6netim kurulunun fiyat belirleme s\u00fcreci ve “temel verilerin mant\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131”n\u0131n hukuki mesele haline geldi\u011fini ifade eder. Bu karar, i\u015f prati\u011finde, y\u00f6netim kurulunun fiyat hesaplama s\u00fcrecini daha dikkatli y\u00fcr\u00fctmesi ve bu temelin a\u00e7\u0131k\u00e7a kaydedilmesinin \u00f6nemini vurgular. Bu durum, halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketlerin avantajl\u0131 ihra\u00e7 yaparken dikkat etmeleri gereken due diligence s\u00fcrecine do\u011frudan etki eder ve \u015firketlerin, sadece fiyat\u0131 belirlemekle kalmay\u0131p, bu fiyat\u0131n “en az\u0131ndan mant\u0131kl\u0131” oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in detayl\u0131 bir de\u011ferleme raporu ve y\u00f6netim kurulu toplant\u0131 tutanaklar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131n gereklili\u011fini art\u0131r\u0131r. Bu, gelecekteki hukuki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n riskini azaltmak i\u00e7in hayati bir \u00f6nlemdir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Yap\u0131lan Avantajl\u0131 Hisse Senedi \u0130hrac\u0131na \u0130li\u015fkin \u00d6nemli Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Analizi<\/span><\/h2>\n\n\n\n<\/span>Japonya’da Halka A\u00e7\u0131k Olmayan \u015eirketlerin Avantajl\u0131 Hisse \u0130hrac\u0131na \u0130li\u015fkin Yarg\u0131tay Karar\u0131: Yarg\u0131tay 2015 (Heisei 27) Y\u0131l\u0131 19 \u015eubat Birinci K\u00fc\u00e7\u00fck Daire Karar\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nBu karar, halka a\u00e7\u0131k olmayan bir \u015firketin yeni hisselerini ihra\u00e7 ederken, \u00f6denen bedelin ‘\u00f6zellikle avantajl\u0131 bir miktar’ olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunun tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir davad\u0131r. Alt mahkemelerde, mahkeme taraf\u0131ndan hesaplanan adil de\u011fer ile ihra\u00e7 edilen hisse fiyat\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark oldu\u011fu i\u00e7in avantajl\u0131 ihra\u00e7 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Fakat Yarg\u0131tay, halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketlerin hisse de\u011ferinin hesaplanmas\u0131nda \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerin bulundu\u011funu ve a\u00e7\u0131k bir standart olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca gelecekteki kazan\u00e7lar gibi geni\u015f bir yelpazede de\u011ferlendirme unsurlar\u0131n\u0131n dahil oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine, y\u00f6netim kurulunun yeni hisse ihra\u00e7 ederken ‘objektif verilere dayal\u0131 olarak bir dereceye kadar mant\u0131kl\u0131 bir hesaplama y\u00f6ntemi’ kullanarak ihra\u00e7 fiyat\u0131n\u0131 belirlemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, mahkemenin geriye d\u00f6n\u00fck olarak ba\u015fka bir de\u011ferlendirme y\u00f6ntemi veya farkl\u0131 tahmin de\u011ferleri kullanarak ‘\u00f6zellikle avantajl\u0131 bir miktar’ olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n, y\u00f6neticilerin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini zedeleyece\u011fi ve uygun olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu karar, halka a\u00e7\u0131k olmayan \u015firketlerin yeni hisse ihra\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirken, y\u00f6netim kurulunun adil bir de\u011fer hesaplamas\u0131 yapma s\u00fcreci ve bunun temelini olu\u015fturan objektif verilerin \u00f6nemini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde vurgulamaktad\u0131r. Bu durum, y\u00f6neticilerin fiyat belirleme rasyonelli\u011fini geriye d\u00f6n\u00fck olarak a\u00e7\u0131klayabilmeleri i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131n\u0131n gereklili\u011fini art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da A\u015f\u0131r\u0131 Derecede Haks\u0131z Y\u00f6ntemlerle Yap\u0131lan Hisse \u0130hrac\u0131 \u00d6rne\u011fi: Kyoto B\u00f6lge Mahkemesi’nin 2018 (Heisei 30) Mart 28 Tarihli Karar\u0131 (Amita Holdings Olay\u0131)<\/span><\/h3>\n\n\n\nBu dava, \u015firketin y\u00fczde 25’ten fazla hissesini edinen bir hissedar ile \u015firket aras\u0131nda \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131k s\u0131ras\u0131nda, \u015firketin finansman sa\u011flama amac\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir tarafa yeni hisse ihra\u00e7 etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve hissedar\u0131n bu ihra\u00e7 i\u015fleminin durdurulmas\u0131n\u0131 talep etmesi \u00fczerine kuruludur.<\/p>\n\n\n\n
Mahkeme, s\u00f6z konusu yeni hisse ihrac\u0131n\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131n mevcut y\u00f6neticilerin kontrol\u00fcn\u00fc koruma \u00e7abas\u0131 oldu\u011funu tespit etmi\u015ftir. Hatta \u015firketin hissedarlar kurulundan \u00f6zel bir karar almas\u0131na ra\u011fmen, yeni hisse ihrac\u0131yla ilgili gerek\u00e7elerin ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yetersiz olmas\u0131 nedeniyle, bu i\u015flemin “a\u015f\u0131r\u0131 derecede haks\u0131z bir y\u00f6ntem” ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve hissedar\u0131n durdurma talebinin kabul edilmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu karar, hisse ihrac\u0131n\u0131n ger\u00e7ek amac\u0131n\u0131n haks\u0131z bir kontrol sa\u011flama \u00e7abas\u0131 oldu\u011fu durumlarda veya hissedarlara yeterli a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda, yeni hisse ihrac\u0131n\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 olabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur. Bu durum, y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin yeni hisse ihrac\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlemeleri ve hissedarlara yeterli bilgi sa\u011flayarak a\u00e7\u0131klama sorumlulu\u011funu yerine getirmelerinin \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Yararl\u0131 \u0130hra\u00e7 Vergilendirmesi ile \u0130lgili Yarg\u0131 Kararlar\u0131: Y\u00fcksek Mahkeme’nin 2017 (Heisei 29) \u015eubat 24 Tarihli Karar\u0131 (Kobe Steel Trading Olay\u0131) ve Tokyo Y\u00fcksek Mahkemesi’nin 2010 (Heisei 22) Aral\u0131k 15 Tarihli Karar\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nKobe Steel Trading olay\u0131, Kobe Steel Trading’in Tayland’daki bir yan kurulu\u015fun sermaye art\u0131r\u0131m\u0131 yoluyla edindi\u011fi hisselerin, Japon kurumlar vergisi kanununa g\u00f6re yararl\u0131 ihra\u00e7 hisseleri olarak kabul edilerek ba\u011f\u0131\u015f kazanc\u0131 vergilendirmesine tabi tutuldu\u011fu bir davad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Y\u00fcksek Mahkeme, Kobe Steel Trading’in temyiz ba\u015fvurusunu kabul etmeyerek, \u015firketin yenilgisinin kesinle\u015fmesine karar verdi. B\u00f6ylece, hisselerin piyasa de\u011feri ile \u00f6denen tutar aras\u0131ndaki fark\u0131n, Japon kurumlar vergisi kanununun 22. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131ndaki ‘k\u00e2r miktar\u0131’n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu ve ba\u011f\u0131\u015f kazanc\u0131 olarak vergilendirilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki karar korunmu\u015f oldu. Bu karar, yabanc\u0131 sermaye d\u00fczenlemelerinin oldu\u011fu yabanc\u0131 yan kurulu\u015flara yap\u0131lan sermaye art\u0131r\u0131mlar\u0131nda, ana \u015firketin nominal de\u011fer \u00fczerinden sermaye art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenmesi durumunda yararl\u0131 ihra\u00e7 vergilendirmesinin ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Tokyo Y\u00fcksek Mahkemesi’nin 2010 (Heisei 22) Aral\u0131k 15 tarihli karar\u0131 da, yeni hisse ihra\u00e7lar\u0131nda al\u0131c\u0131n\u0131n vergilendirme ili\u015fkisi, \u00f6zellikle hisselerin piyasa de\u011feri ile \u00f6denen tutar aras\u0131ndaki fark\u0131n Japon kurumlar vergisi kanununda ‘k\u00e2r miktar\u0131’n\u0131 olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 konusunda tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Bu kararlar, yararl\u0131 ihra\u00e7lar\u0131n sadece Japon \u015firketler hukukunun bir meselesi olmakla kalmay\u0131p, Japon vergi hukuku (kurumlar vergisi kanunu) a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli etkileri oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u015eirketler hukukuna g\u00f6re i\u015flemler uygun olsa bile, vergi idaresi hisselerin piyasa de\u011feri ile \u00f6denen tutar aras\u0131ndaki fark\u0131 ‘ba\u011f\u0131\u015f kazanc\u0131’ olarak de\u011ferlendirip vergilendirebilir. \u00d6zellikle, yabanc\u0131 sermaye d\u00fczenlemelerinin oldu\u011fu yabanc\u0131 yan kurulu\u015flara yap\u0131lan sermaye art\u0131r\u0131mlar\u0131nda bu sorunun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 nokta \u00f6nemlidir. Bu durum, \u015firketler hukukuna g\u00f6re ‘yararl\u0131 ihra\u00e7’\u0131n de\u011ferlendirme kriterleri ile vergi hukukuna g\u00f6re ‘yararl\u0131 ihra\u00e7’\u0131n de\u011ferlendirme kriterlerinin (\u00f6zellikle piyasa de\u011ferinin hesaplanma y\u00f6ntemi) her zaman \u00f6rt\u00fc\u015fmeyebilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu nedenle, uluslararas\u0131 i\u015flemlerde sadece \u015firketler hukukuna g\u00f6re i\u015flemlerin yasall\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda vergisel risklerin de dikkatlice de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. \u015eirketler hukukuna g\u00f6re yasal olan yararl\u0131 ihra\u00e7lar bile, vergisel riskler g\u00f6z ard\u0131 edilirse beklenmedik y\u00fcksek vergi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine yol a\u00e7abilir. Bu durum, \u015firketlerin finansman stratejilerini belirlerken, hukuk ve vergi uzmanlar\u0131n\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde kapsaml\u0131 tavsiyeler sunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Uygunsuz Avantajl\u0131 \u0130hra\u00e7 Durumunda Yasal Sorumluluk ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131<\/span><\/h2>\n\n\n\nJaponya’da uygunsuz avantajl\u0131 bir ihra\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, Japon \u015firketler hukuku birden fazla yasal sorumluluk ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bunlar, hissedarlar\u0131n korunmas\u0131 ve \u015firket organizasyonunun istikrar\u0131n\u0131n dengelenmesi amac\u0131yla tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Y\u00f6neticilerin \u015eirkete Kar\u015f\u0131 Tazminat Sorumlulu\u011fu<\/span><\/h3>\n\n\n\nY\u00f6neticiler g\u00f6revlerini ihmal edip \u015firkete zarar verdi\u011finde, Japon \u015firketler hukukunun 423. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca \u015firkete kar\u015f\u0131 tazminat sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131rlar. Uygunsuz avantajl\u0131 ihra\u00e7 durumunda, \u00f6rne\u011fin hissedarlar genel kurulunun \u00f6zel karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n avantajl\u0131 fiyatlarla yeni hisse ihra\u00e7 edilmesi durumunda, y\u00f6neticiler \u015firkete kar\u015f\u0131, adil \u00f6deme miktar\u0131 ile ihra\u00e7 edilen hisselerin \u00f6deme miktar\u0131 aras\u0131ndaki fark i\u00e7in tazminat sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131yabilirler. Ayr\u0131ca, bariz \u015fekilde adaletsiz bir \u00f6deme miktar\u0131yla hisse ihra\u00e7lar\u0131n\u0131 kabul eden hissedarlar da, adil \u00f6deme miktar\u0131 ile aradaki farka denk gelen bir miktar\u0131 \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girebilirler.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Yeni Hisse \u0130hrac\u0131n\u0131n Durdurulmas\u0131 Talebi<\/span><\/h3>\n\n\n\nYeni hisse ihrac\u0131n\u0131n etkisi ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce, hissedarlar, ihra\u00e7 i\u015fleminin yasalara veya ana s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu durumlarda veya bariz \u015fekilde adaletsiz bir y\u00f6ntemle ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi durumlarda, \u015firketten bu ihrac\u0131 durdurmas\u0131n\u0131 talep edebilirler (Japon \u015firketler hukukunun 210. maddesi). Bu talep, yeni hisse ihrac\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinden \u00f6nce hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n veya adaletsizli\u011fin d\u00fczeltilmesi i\u00e7in \u00f6nleyici bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. \u00d6zellikle kapal\u0131 \u015firketlerde, hissedarlara bildirim ve ilan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu durdurma talebi hissedar korumas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Yeni Hisse \u0130hrac\u0131n\u0131n \u0130ptali Davas\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nYeni hisse ihrac\u0131n\u0131n etkisi meydana geldikten sonra, bu ihra\u00e7 i\u015fleminin iptalini iddia etmek i\u00e7in “Yeni Hisse \u0130hrac\u0131n\u0131n \u0130ptali Davas\u0131” a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereklidir (Japon \u015firketler hukukunun 828. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 2. bendi). Bu dava i\u00e7in kat\u0131 bir dava a\u00e7ma s\u00fcresi belirlenmi\u015ftir. Halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerde, hisse ihrac\u0131n\u0131n etkisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren 6 ay i\u00e7inde; kapal\u0131 \u015firketlerde ise, hisse ihrac\u0131n\u0131n etkisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren 1 y\u0131l i\u00e7inde dava a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r (Japon \u015firketler hukukunun 828. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 2. bendi). Bu s\u00fcre s\u0131n\u0131rlamas\u0131, yeni hisse ihrac\u0131ndan sonra olu\u015fan \u00e7ok say\u0131da hukuki ili\u015fkinin istikrar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Yeni Hisse \u0130hrac\u0131n\u0131n \u0130ptali Davas\u0131, ihra\u00e7 i\u015fleminde “\u00f6nemli kusurlar” oldu\u011fu durumlarda kabul edilir. \u00d6rne\u011fin, ihra\u00e7 edilebilir toplam hisse say\u0131s\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131, ana s\u00f6zle\u015fmede belirtilmemi\u015f hisse t\u00fcrlerinin ihra\u00e7 edilmesi ve \u00f6zellikle kapal\u0131 \u015firketlerde hissedarlar genel kurulunun \u00f6zel karar\u0131n\u0131n eksikli\u011fi gibi durumlar buna dahildir. Halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerde y\u00f6netim kurulu karar\u0131n\u0131n eksikli\u011fi, temsilci y\u00f6netici taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece iptal sebebi olmamaktad\u0131r, ancak Tokyo Y\u00fcksek Mahkemesinin 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n 15 Temmuz tarihli karar\u0131nda, eski ticaret hukuku alt\u0131ndaki kararlar\u0131n mevcut \u015firketler hukukuna uygulanacak durumlarla farkl\u0131 oldu\u011fu ve kapal\u0131 \u015firketlerde mevcut hissedarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 \u00f6nemseyen mevcut hukukun amac\u0131ndan hareketle, hissedarlar genel kurulu karar\u0131n\u0131n eksikli\u011finin iptal sebebi olabilece\u011fine h\u00fckmedilmi\u015ftir. \u0130ptal karar\u0131n\u0131n etkisi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara da yay\u0131l\u0131r, ancak sadece gelece\u011fe y\u00f6nelik etkili olup, geriye d\u00f6n\u00fck etkisi yoktur (Japon \u015firketler hukukunun 838. ve 839. maddeleri).<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 sadece yan yana var olan y\u00f6ntemler de\u011fil, her biri farkl\u0131 ama\u00e7 ve i\u015flevlere sahip hiyerar\u015fik bir sistem olu\u015ftururlar. Durdurma talebi \u00f6nleyici nitelikteyken, yeni hisse ihrac\u0131n\u0131n iptali davas\u0131, hukuki istikrar\u0131 korurken ciddi yasal ihlalleri d\u00fczeltmek i\u00e7in son \u00e7are olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr ve y\u00f6netici sorumlulu\u011fu, yasa d\u0131\u015f\u0131 eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filere y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131m ve \u015firkete tazminat sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar. Bu hiyerar\u015fi, Japon \u015firketler hukukunun, i\u015fletme faaliyetlerinin istikrar\u0131 ile hissedar korumas\u0131 aras\u0131nda nas\u0131l bir denge kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu sistem, \u015firketlere, yeni hisse ihrac\u0131n\u0131n planlama a\u015famas\u0131ndan itibaren hukuki riskleri kapsaml\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirme ve uygun prosed\u00fcrleri izleme \u00f6nemini vurgular. Hissedarlara ise, haklar\u0131n\u0131 kullanma zamanlamas\u0131 ve se\u00e7ilen y\u00f6ntemlerin sonu\u00e7 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkisi olabilece\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>\u00d6zet: Monolith Hukuk B\u00fcrosu’nun Uzmanl\u0131\u011f\u0131 ve Destek Sistemi<\/span><\/h2>\n\n\n\nJaponya’daki \u015firketler hukuku kapsam\u0131nda avantajl\u0131 hisse senedi ihra\u00e7lar\u0131, \u015firketlerin finansman sa\u011flamas\u0131na olanak tan\u0131yan \u00f6nemli bir ara\u00e7 olmakla birlikte, tan\u0131m\u0131, karar verme s\u00fcre\u00e7leri, adil de\u011fer tespiti ve ilgili yasal sorumluluklar gibi son derece karma\u015f\u0131k hukuki zorluklar\u0131 beraberinde getirir. \u00d6zellikle, mevcut hissedarlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve hissedarlar aras\u0131 e\u015fitlik ilkesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bu i\u015flemlerin yasall\u0131\u011f\u0131 her zaman s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde sorgulan\u0131r. Uygunsuz i\u015flemler veya ama\u00e7lar, hukuki anla\u015fmazl\u0131klar, tazminat sorumlulu\u011fu ve hatta yeni hisse senedi ihra\u00e7lar\u0131n\u0131n ge\u00e7ersizli\u011fi gibi ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n
Monolith Hukuk B\u00fcrosu, Japonya’daki \u015firketler hukuku alan\u0131nda, \u00f6zellikle hisse senedi ihra\u00e7lar\u0131 ve avantajl\u0131 ihra\u00e7larla ilgili konularda, Japonya genelinde bir\u00e7ok m\u00fc\u015fteriye zengin deneyim ve derin uzmanl\u0131k sunmaktad\u0131r. Halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerden \u00f6zel \u015firketlere kadar, \u00e7e\u015fitli i\u015fletme t\u00fcrlerinde finansman sa\u011flama, birle\u015fme ve sat\u0131n alma (M&A), i\u015f devralma gibi durumlarda, hukuki riskleri en aza indirirken m\u00fc\u015fterilerin i\u015f stratejilerini en \u00fcst d\u00fczeyde desteklemek i\u00e7in pratik tavsiyeler sa\u011fl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fcromuzda, yabanc\u0131 avukatl\u0131k niteliklerine sahip \u0130ngilizce konu\u015fan avukatlar bulunmakta ve Japonca ile \u0130ngilizce dillerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 destek sunabilmekteyiz. Japonya’n\u0131n karma\u015f\u0131k \u015firketler hukuku ve ticari uygulamalar\u0131 hakk\u0131nda yabanc\u0131 m\u00fc\u015fterilerimizin sahip oldu\u011fu soru ve endi\u015felere kar\u015f\u0131, net ve anla\u015f\u0131l\u0131r a\u00e7\u0131klamalar yaparak, m\u00fc\u015fterilerimizin hukuki stratejilerini g\u00fcvenle ilerletebilmeleri i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steriyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Japonya’daki \u015firketler hukukunda ‘avantajl\u0131 ihra\u00e7’ kavram\u0131, \u015firketlerin finansman ve sermaye politikalar\u0131nda son derece \u00f6nemli bir konudur. Bu, belirli hissedarlar veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131sl […]<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":74359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[24,89],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74093"}],"collection":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74093"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74360,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74093\/revisions\/74360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}