{"id":74280,"date":"2025-09-02T16:21:26","date_gmt":"2025-09-02T07:21:26","guid":{"rendered":"https:\/\/monolith.law\/tr\/?p=74280"},"modified":"2025-10-11T21:39:21","modified_gmt":"2025-10-11T12:39:21","slug":"multiple-derivative-action-japan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan","title":{"rendered":"Japon \u015eirketler Hukuku'nda \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sistemi ve \u00d6nemli Yarg\u0131 Kararlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015firketlerini \u00e7evreleyen ortam, tek bir nihai ana \u015firketin bir\u00e7ok ba\u011fl\u0131 kurulu\u015fu y\u00f6netti\u011fi karma\u015f\u0131k bir \u015firket grubu yap\u0131s\u0131yla karakterize edilmektedir. Bu t\u00fcr bir yap\u0131 stratejik bir avantaj sa\u011flarken, \u00f6zellikle ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6neticilerinin sorumlulu\u011fu konusunda, kurumsal y\u00f6netimle ilgili \u00f6zg\u00fcn zorluklar sunar. Geleneksel olarak, bir \u015firketin hissedarlar\u0131, o belirli \u015firketin y\u00f6neticilerine kar\u015f\u0131 sorumluluk talep etmek amac\u0131yla hissedar temsil davas\u0131 a\u00e7abiliyordu. Ancak, bu sistem, ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar\u0131n usuls\u00fczl\u00fcklerinin ana \u015firkete ve dolay\u0131s\u0131yla ana \u015firketin hissedarlar\u0131na dolayl\u0131 zarar verdi\u011fi durumlara yeterince yan\u0131t verememekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sorunu fark eden Japonya, 2014 y\u0131l\u0131nda Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda yap\u0131lan bir de\u011fi\u015fiklikle \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemini tan\u0131tt\u0131 ve bu sistem 2015 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bu sistem, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda resmi olarak &#8220;\u00d6zel Sorumluluk Takip Davas\u0131&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lmakta olup, nihai ana \u015firket gibi \u015firketlerin hissedarlar\u0131n\u0131n, tamamen ba\u011fl\u0131 veya \u00f6nemli ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6neticilerine kar\u015f\u0131 sorumluluk talep etmelerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Bu yasal sistem, \u015firket grubu i\u00e7indeki kurumsal y\u00f6netimi g\u00fc\u00e7lendirmede son derece \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Bu makalede, bu \u00f6nemli yasal \u00e7er\u00e7eveyi, amac\u0131, gereklilikleri, prosed\u00fcrleri ve ilgili yarg\u0131 kararlar\u0131yla birlikte detayl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayarak, Japonya&#8217;daki \u015firket gruplar\u0131nda kurumsal y\u00f6netimin g\u00fc\u00e7lendirilmesindeki rol\u00fc hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bir anlay\u0131\u015f sunaca\u011f\u0131z. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_53 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Japon_Sirketler_Hukuku%E2%80%99nda_Coklu_Temsilci_Dava_Sistemi%E2%80%99nin_Ozeti\" title=\"Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda \u00c7oklu Temsilci Dava Sistemi&#8217;nin \u00d6zeti\">Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda \u00c7oklu Temsilci Dava Sistemi&#8217;nin \u00d6zeti<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Sistemin_Tanimi_ve_Amaci\" title=\"Sistemin Tan\u0131m\u0131 ve Amac\u0131\">Sistemin Tan\u0131m\u0131 ve Amac\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Hukuki_Dayanak_Japon_Sirketler_Hukuku_Madde_847-3\" title=\"Hukuki Dayanak: Japon \u015eirketler Hukuku Madde 847-3\">Hukuki Dayanak: Japon \u015eirketler Hukuku Madde 847-3<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Japonya%E2%80%99da_Hissedar_Temsil_Davasi_ile_Farkliliklar\" title=\"Japonya&#8217;da Hissedar Temsil Davas\u0131 ile Farkl\u0131l\u0131klar\">Japonya&#8217;da Hissedar Temsil Davas\u0131 ile Farkl\u0131l\u0131klar<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Japonya%E2%80%99da_Coklu_Temsil_Davasinin_Sartlari_ve_Prosedurleri\" title=\"Japonya&#8217;da \u00c7oklu Temsil Davas\u0131n\u0131n \u015eartlar\u0131 ve Prosed\u00fcrleri\">Japonya&#8217;da \u00c7oklu Temsil Davas\u0131n\u0131n \u015eartlar\u0131 ve Prosed\u00fcrleri<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Dava_Acma_Hakki_Nihai_Tam_Ana_Sirketin_Hissedarlarinin_Niteligi\" title=\"Dava A\u00e7ma Hakk\u0131: Nihai Tam Ana \u015eirketin Hissedarlar\u0131n\u0131n Niteli\u011fi\">Dava A\u00e7ma Hakk\u0131: Nihai Tam Ana \u015eirketin Hissedarlar\u0131n\u0131n Niteli\u011fi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Hedef_Alinan_Bagli_Sirketler_ve_Sorumluluk_Takibinin_Kapsami\" title=\"Hedef Al\u0131nan Ba\u011fl\u0131 \u015eirketler ve Sorumluluk Takibinin Kapsam\u0131\">Hedef Al\u0131nan Ba\u011fl\u0131 \u015eirketler ve Sorumluluk Takibinin Kapsam\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Davanin_Kabul_Edilmedigi_Durumlar\" title=\"Davan\u0131n Kabul Edilmedi\u011fi Durumlar\">Davan\u0131n Kabul Edilmedi\u011fi Durumlar<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Dava_Acilmadan_Onceki_Surec\" title=\"Dava A\u00e7\u0131lmadan \u00d6nceki S\u00fcre\u00e7\">Dava A\u00e7\u0131lmadan \u00d6nceki S\u00fcre\u00e7<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Japon_Coklu_Temsil_Davasi_Sisteminin_Arka_Plani_ve_Onemi\" title=\"Japon \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sisteminin Arka Plan\u0131 ve \u00d6nemi\">Japon \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sisteminin Arka Plan\u0131 ve \u00d6nemi<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Sistemin_Tarihsel_Gelisimi\" title=\"Sistemin Tarihsel Geli\u015fimi\">Sistemin Tarihsel Geli\u015fimi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Kurumsal_Yonetimdeki_Rolu_ve_Beklenen_Etkileri\" title=\"Kurumsal Y\u00f6netimdeki Rol\u00fc ve Beklenen Etkileri\">Kurumsal Y\u00f6netimdeki Rol\u00fc ve Beklenen Etkileri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Japon_Coklu_Temsil_Davasi_Sistemi_ile_Ilgili_Onemli_Yargi_Kararlari\" title=\"Japon \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sistemi ile \u0130lgili \u00d6nemli Yarg\u0131 Kararlar\u0131\">Japon \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sistemi ile \u0130lgili \u00d6nemli Yarg\u0131 Kararlar\u0131<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3'><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Sistem_Tanitilmadan_Onceki_Tartismalar_ve_Yargi_Kararlarinin_Gelisimi\" title=\"Sistem Tan\u0131t\u0131lmadan \u00d6nceki Tart\u0131\u015fmalar ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Geli\u015fimi\">Sistem Tan\u0131t\u0131lmadan \u00d6nceki Tart\u0131\u015fmalar ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Geli\u015fimi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Sistem_Tanitildiktan_Sonraki_Uygulama_Durumu_ve_Yargi_Kararlarinin_Mevcut_Durumu\" title=\"Sistem Tan\u0131t\u0131ld\u0131ktan Sonraki Uygulama Durumu ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Mevcut Durumu\">Sistem Tan\u0131t\u0131ld\u0131ktan Sonraki Uygulama Durumu ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Mevcut Durumu<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/monolith.law\/tr\/general-corporate\/multiple-derivative-action-japan\/#Ozet\" title=\"\u00d6zet\">\u00d6zet<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Japon_Sirketler_Hukuku%E2%80%99nda_Coklu_Temsilci_Dava_Sistemi%E2%80%99nin_Ozeti\"><\/span>Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda \u00c7oklu Temsilci Dava Sistemi&#8217;nin \u00d6zeti<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sistemin_Tanimi_ve_Amaci\"><\/span>Sistemin Tan\u0131m\u0131 ve Amac\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;n\u0131n \u015eirketler Hukuku&#8217;nda yer alan \u00e7oklu temsilci dava sistemi, bir kurumsal grubun en \u00fcst seviyesinde bulunan anonim \u015firketin, yani &#8220;nihai tam ana \u015firket&#8221; hissedarlar\u0131n\u0131n, tamamen sahip olunan yan kurulu\u015flar\u0131n\u0131n (torun \u015firketler dahil) y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, denet\u00e7iler, icra memurlar\u0131, mali denet\u00e7iler veya tasfiye memurlar\u0131n\u0131n (bundan sonra &#8220;kurucu vb.&#8221; olarak an\u0131lacakt\u0131r) sorumlulu\u011funu takip edebilmesi i\u00e7in a\u00e7abilece\u011fi bir dava sistemidir. Bu sistem, Japonya&#8217;n\u0131n \u015eirketler Hukuku&#8217;nun 847. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131n\u0131n 1. bendinde &#8220;belirli sorumluluk takibi davas\u0131&#8221; olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sistemin iki ana amac\u0131 bulunmaktad\u0131r. Birincisi, yan kurulu\u015flar\u0131n usuls\u00fczl\u00fckleri veya y\u00f6netimsel hatalar\u0131n\u0131n ana \u015firkete zarar vermesi ve sonu\u00e7 olarak ana \u015firketin hissedarlar\u0131n\u0131n da ekonomik kay\u0131plar ya\u015famas\u0131 durumunda, ana \u015firketin hissedarlar\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Bu sistemin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n arka plan\u0131nda, Heisei 9 (1997) y\u0131l\u0131nda Japonya&#8217;n\u0131n Tekelcilik Kar\u015f\u0131t\u0131 Kanunu&#8217;nun de\u011fi\u015ftirilmesiyle holding \u015firketlerinin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve Heisei 11 (1999) y\u0131l\u0131nda Japonya&#8217;n\u0131n Ticaret Kanunu&#8217;nun de\u011fi\u015ftirilmesiyle hisse de\u011fi\u015fimi ve hisse devri sisteminin olu\u015fturulmas\u0131 sonras\u0131nda, saf holding \u015firketlerinin h\u0131zla artmas\u0131 durumu bulunmaktad\u0131r. Bu durum, yan kurulu\u015flar\u0131n eylemlerinin ana \u015firkete olan etkisini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rm\u0131\u015f ve yan kurulu\u015flara kar\u015f\u0131 ana \u015firketin denetimi ile ana \u015firketin hissedarlar\u0131ndan gelen kontrol ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci ama\u00e7, yan kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri vb. sorumlulu\u011funu takip eden davalar hakk\u0131nda, ana \u015firketin kendisinin dava a\u00e7ma konusunda ihmalkar olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, yani &#8220;dava a\u00e7ma ihmali olas\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221; bulundu\u011funda, ana \u015firketin hissedarlar\u0131na bu sorumlulu\u011fu takip etme yolunu a\u00e7makt\u0131r. Ana \u015firket, yan kurulu\u015fun hissedar\u0131 olarak dava a\u00e7ma yetkisine sahiptir, ancak yan kurulu\u015fun y\u00f6neticileriyle olan ki\u015fisel ili\u015fkiler veya grup i\u00e7indeki geni\u015f kapsaml\u0131 \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri nedeniyle dava a\u00e7maktan ka\u00e7\u0131nma riski bulunmaktad\u0131r. Bu sistem, ana \u015firket seviyesindeki potansiyel \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nler ve sorumluluk takibinin uygun \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 garanti eder. Bu sayede, sadece zarar telafi i\u015flevi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yasad\u0131\u015f\u0131 eylemlerin cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k i\u015flevi de beklenmektedir. Bu hukuk sistemi, kurumsal grup i\u00e7indeki karar alma s\u00fcre\u00e7lerine d\u0131\u015far\u0131dan bir denetim i\u015flevi sa\u011flar ve kurumsal y\u00f6netimin genel \u00e7er\u00e7evesini g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hukuki_Dayanak_Japon_Sirketler_Hukuku_Madde_847-3\"><\/span>Hukuki Dayanak: Japon \u015eirketler Hukuku Madde 847-3<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sistemi, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun 847-3. maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir. Bu madde, Heisei 26 (2014) y\u0131l\u0131nda Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle olu\u015fturulmu\u015f ve Heisei 27 (2015) y\u0131l\u0131 1 May\u0131s tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Bu sistemin getirilmesinden \u00f6nce, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nda \u00e7oklu temsil davalar\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamakta ve yarg\u0131 kararlar\u0131 da genellikle bu t\u00fcr davalar\u0131 kabul etmemekteydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yasal de\u011fi\u015fiklik, \u015firket gruplar\u0131ndaki sorumluluk takibindeki bo\u015fluklar\u0131 dolduran devrim niteli\u011finde bir ad\u0131md\u0131. Bu, geleneksel yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n yasama taraf\u0131ndan yeniden d\u00fczenlenmesi anlam\u0131na gelmekte ve Japon \u015firketler hukukunun daha kapsaml\u0131 ve a\u00e7\u0131k bir \u015firket grubu y\u00f6netim \u00e7er\u00e7evesine do\u011fru evrildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu sistemin getirilmesi, modern i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131na, \u00f6zellikle de risk ve sorumlulu\u011fun karma\u015f\u0131k grup yap\u0131lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ak\u0131\u015f\u0131na yan\u0131t vermek amac\u0131yla yasama organ\u0131n\u0131n aktif bir politika karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu sayede, geleneksel hissedar temsil davalar\u0131n\u0131n ana \u015firket hissedarlar\u0131n\u0131 yeterince koruyamad\u0131\u011f\u0131 durumlar iyile\u015ftirilmi\u015f ve \u015firket hiyerar\u015fisinin tamam\u0131nda sorumluluk takibi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Japonya%E2%80%99da_Hissedar_Temsil_Davasi_ile_Farkliliklar\"><\/span>Japonya&#8217;da Hissedar Temsil Davas\u0131 ile Farkl\u0131l\u0131klar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u00c7oklu temsil davas\u0131, geleneksel hissedar temsil davas\u0131 (Japonya \u015eirketler Hukuku Madde 847) ile benzer bir yap\u0131ya sahip olsa da, dava a\u00e7ma yetkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Genel hissedar temsil davas\u0131, davan\u0131n konusu olan &#8220;ilgili \u015firketin&#8221; hissedar\u0131n\u0131n, o \u015firketin y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerine kar\u015f\u0131 dava a\u00e7mas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, A \u015firketinin bir hissedar\u0131, A \u015firketinin y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerine kar\u015f\u0131 hissedar temsil davas\u0131 a\u00e7abilir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00e7oklu temsil davas\u0131, bir alt \u015firketin y\u00f6neticilerine kar\u015f\u0131 sorumluluk talebini, o alt \u015firket yerine, alt \u015firketi tamamen kontrol eden &#8220;nihai ana \u015firketin&#8221; hissedarlar\u0131n\u0131n a\u00e7abilece\u011fi bir sistemdir. Yani, ana \u015firketin hissedarlar\u0131, alt \u015firketin y\u00f6neticilerine kar\u015f\u0131 dava a\u00e7arak dolayl\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7inde sorumluluk talebinde bulunabilirler. Bu, ana \u015firketin alt \u015firketin hisselerini %100 oran\u0131nda elinde bulundurdu\u011fu durumlarda, alt \u015firketin hissedar\u0131 olarak ana \u015firketin dava a\u00e7mamas\u0131 durumunda, ana \u015firketin hissedarlar\u0131na alt \u015firketin y\u00f6neticilerini denetleme imkan\u0131 sa\u011flar. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu farkl\u0131l\u0131k, kurumsal sorumlulu\u011fun alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131n\u0131n, saf kurumsal birim perspektifinden, kurumsal grubu b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir ekonomik birim olarak tan\u0131ma perspektifine do\u011fru de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6sterir. Alt \u015firketin usuls\u00fczl\u00fcklerinden kaynaklanan nihai ekonomik etkinin, nihai ana \u015firket ve onun hissedarlar\u0131na ula\u015fan ekonomik ger\u00e7ekli\u011fi arka planda bulunmaktad\u0131r. Bu hukuk sistemi, nihai ekonomik yararlan\u0131c\u0131 olan ana \u015firketin hissedarlar\u0131n\u0131n, do\u011frudan hukuki varl\u0131k olan alt \u015firket veya onun do\u011frudan hissedar\u0131 olan ana \u015firket harekete ge\u00e7medi\u011finde bile, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma ara\u00e7lar\u0131na sahip olmalar\u0131n\u0131 garanti eder. Bu, sorumluluk talebinin amac\u0131 do\u011frultusunda, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve belirli bir ba\u011flamda &#8220;kurumsal ki\u015fili\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 doktrini&#8221; gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Japonya%E2%80%99da_Coklu_Temsil_Davasinin_Sartlari_ve_Prosedurleri\"><\/span>Japonya&#8217;da \u00c7oklu Temsil Davas\u0131n\u0131n \u015eartlar\u0131 ve Prosed\u00fcrleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun 847. Maddesi 3. F\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, \u00e7oklu temsil davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in belirlenen kat\u0131 \u015fartlar\u0131 yerine getirmek gereklidir. Bu \u015fartlar, davalar\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlerken, ger\u00e7ekten korunmaya ihtiya\u00e7 duyulan durumlarda dava hakk\u0131n\u0131 tan\u0131mak amac\u0131yla olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dava_Acma_Hakki_Nihai_Tam_Ana_Sirketin_Hissedarlarinin_Niteligi\"><\/span>Dava A\u00e7ma Hakk\u0131: Nihai Tam Ana \u015eirketin Hissedarlar\u0131n\u0131n Niteli\u011fi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;da \u00e7oklu temsil davas\u0131 a\u00e7ma hakk\u0131, &#8220;nihai tam ana \u015firket&#8221; hissedarlar\u0131na aittir. Nihai tam ana \u015firket, belirli bir anonim \u015firketin tam ana \u015firketi olup, kendisinin ba\u015fka bir tam ana \u015firketi olmayan \u015firketi ifade eder. Yani, \u015firket grubunun en \u00fcst seviyesinde yer alan anonim \u015firkettir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dava a\u00e7ma hakk\u0131na sahip hissedarlar, prensip olarak, davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ettikleri tarihten itibaren 6 ay \u00f6ncesinden itibaren kesintisiz olarak, ilgili nihai tam ana \u015firketin toplam hissedarlar\u0131n\u0131n oy haklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 1&#8217;inden fazlas\u0131na veya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f hisselerin y\u00fczde 1&#8217;inden fazlas\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r. Ancak, halka a\u00e7\u0131k olmayan nihai tam ana \u015firketler i\u00e7in bu 6 ayl\u0131k kesintisiz sahiplik \u015fart\u0131 uygulanmaz. Bu \u015fart, hissedar\u0131n dava konusu olan meseleye kar\u015f\u0131 belirli bir menfaat ili\u015fkisini s\u00fcrekli olarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc teyit etmek amac\u0131yla konulmu\u015ftur. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Burada \u00f6nemli olan, davac\u0131n\u0131n &#8220;nihai tam ana \u015firket&#8221; hissedar\u0131 olmas\u0131 ve hedef al\u0131nan alt \u015firketin &#8220;tam alt \u015firket&#8221; olmas\u0131 gereklili\u011fidir. Bu kat\u0131 tasar\u0131m, sistemin uygulanmas\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6netilen \u015firket piramitleriyle s\u0131n\u0131rlayarak, ara a\u015famalarda az\u0131nl\u0131k hissedarlar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeyi ama\u00e7layan yasama niyetini g\u00f6stermektedir. E\u011fer alt \u015firket tam alt \u015firket de\u011filse, o alt \u015firkette az\u0131nl\u0131k hissedarlar\u0131 bulunabilir ve bu hissedarlar do\u011frudan hissedar temsil davas\u0131 a\u00e7abilirler. Bu nedenle, Japonya&#8217;n\u0131n \u015firket hukuku, birden fazla katmandaki hissedarlar\u0131n (ana \u015firketin hissedarlar\u0131 ve alt \u015firketin az\u0131nl\u0131k hissedarlar\u0131) ayn\u0131 anda benzer davalar takip etmesiyle olu\u015fabilecek karma\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131, potansiyel \u00e7ift tahsilatlar\u0131 ve \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kat\u0131 &#8220;tam alt \u015firket&#8221; ve &#8220;nihai ana \u015firket&#8221; gereklilikleri, \u00e7oklu temsil davalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 rasyonelle\u015ftirir ve nihai ana \u015firketin hissedarlar\u0131n\u0131n alt \u015firketin performans\u0131n\u0131n tek dolayl\u0131 yararlan\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu ve ana \u015firketin harekete ge\u00e7memesinin sorumluluk takibinin ana engeli oldu\u011fu durumlara odaklan\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hedef_Alinan_Bagli_Sirketler_ve_Sorumluluk_Takibinin_Kapsami\"><\/span>Hedef Al\u0131nan Ba\u011fl\u0131 \u015eirketler ve Sorumluluk Takibinin Kapsam\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;da \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n hedef ald\u0131\u011f\u0131 ba\u011fl\u0131 \u015firketler, belirli bir \u00f6neme sahip tam ba\u011fl\u0131 \u015firketlerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle, Japon \u015eirketler Kanunu&#8217;nun 847. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131n\u0131n 4. bendine g\u00f6re, kurucular\u0131n sorumlulu\u011funa neden olan olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte, nihai tam ana \u015firket ve onun tam ba\u011fl\u0131 \u015firketlerinin, ilgili ba\u011fl\u0131 \u015firketin hisse senetlerinin defter de\u011feri, nihai tam ana \u015firketin toplam varl\u0131klar\u0131n\u0131n be\u015fte birini (e\u011fer t\u00fcz\u00fckte daha d\u00fc\u015f\u00fck bir oran belirlenmi\u015fse, o oran\u0131) a\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu kriter, Japon \u015eirketler Kanunu&#8217;nun basit organizasyon yeniden yap\u0131land\u0131rma kriterlerine (Japon \u015eirketler Kanunu&#8217;nun 467. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n 2. bendi gibi) uygun olarak belirlenmi\u015f olup, ana \u015firketin y\u00f6netimine b\u00fcy\u00fck etkisi olabilecek \u00f6nemli ba\u011fl\u0131 \u015firketlere odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu &#8220;toplam varl\u0131klar\u0131n be\u015fte biri&#8221; kriteri, \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n, nihai tam ana \u015firketin mali durumunu ve dolay\u0131s\u0131yla hissedar de\u011ferini ger\u00e7ekten etkileyebilecek \u00f6nemli ba\u011fl\u0131 \u015firketler i\u00e7in sakl\u0131 tutulmas\u0131n\u0131 garanti eden bir filtre i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Bu kriter, hissedarlar\u0131n \u00f6nemsiz ba\u011fl\u0131 \u015firketlerin k\u00fc\u00e7\u00fck sorunlar\u0131 i\u00e7in maliyetli ve karma\u015f\u0131k davalar a\u00e7mas\u0131n\u0131 engeller. Yasama organ\u0131, yaln\u0131zca \u00f6nemli ba\u011fl\u0131 \u015firketlere y\u00f6nelik maddi zararlar\u0131n nihai ana \u015firkete ciddi zarar olarak yans\u0131yabilece\u011fini z\u0131mnen kabul etmektedir. Bu gereklilik, \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n \u015firket grubu i\u00e7inde \u00f6nemli kurumsal y\u00f6netim hatalar\u0131n\u0131 ele almak i\u00e7in bir ara\u00e7 oldu\u011funu ve t\u00fcm i\u015f faaliyetlerinin detayl\u0131 y\u00f6netimi i\u00e7in bir mekanizma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti eder, hissedar korumas\u0131 ile etkin kurumsal y\u00f6netim ihtiyac\u0131n\u0131 dengelemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sorumluluk takibinin hedefi, ba\u011fl\u0131 \u015firketin kurucular\u0131n\u0131n &#8220;belirli sorumlulu\u011fu&#8221; ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu, Japon \u015eirketler Kanunu&#8217;nun 847. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda tan\u0131mlanan hissedar temsil davas\u0131n\u0131n hedef ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerden daha dar bir kapsamda belirlenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, menfaat sa\u011flanan ki\u015filere iade talebi veya sahte \u00f6demelerin sorumlulu\u011fu gibi durumlar kas\u0131tl\u0131 olarak hari\u00e7 tutulmu\u015ftur. Yasama organ\u0131, bu t\u00fcr durumlarda dava a\u00e7ma ihmalinin sorun te\u015fkil etmeyece\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Davanin_Kabul_Edilmedigi_Durumlar\"><\/span>Davan\u0131n Kabul Edilmedi\u011fi Durumlar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;da \u00e7oklu temsil davas\u0131, a\u015fa\u011f\u0131daki durumlardan birine uyuyorsa a\u00e7\u0131lamaz. Bu d\u00fczenlemeler, dava hakk\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve sistemin amac\u0131na uygun olmayan davalar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\">\n<li>\u0130lgili sorumluluk davas\u0131, ilgili hissedar veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir taraf\u0131n haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 ya da ilgili anonim \u015firket veya nihai tam ana \u015firket gibi kurulu\u015flara zarar vermeyi hedefledi\u011fi durumlarda (Japon \u015eirketler Kanunu Madde 847-3, 1. f\u0131kra, 1. bent). &nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130lgili sorumlulu\u011fun sebep oldu\u011fu olaylar nedeniyle nihai tam ana \u015firket gibi kurulu\u015flara zarar gelmedi\u011fi durumlarda (Japon \u015eirketler Kanunu Madde 847-3, 1. f\u0131kra, 2. bent). &nbsp;<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Bu ikinci &#8220;zarar \u015fart\u0131&#8221; \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. Bu \u015fart, bir yan kurulu\u015f zarar g\u00f6rse bile, bu durumun nihai tam ana \u015firketin hisse de\u011ferinde bir de\u011fi\u015fiklik yaratmad\u0131\u011f\u0131 veya ana \u015firkete kar transferi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131 kapsar. Bu gibi durumlarda, ana \u015firket hissedarlar\u0131n\u0131n do\u011frudan bir \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilir. Bu \u015fart, \u00e7oklu temsil davas\u0131 sisteminin ana amac\u0131n\u0131n, yan kurulu\u015fun usuls\u00fczl\u00fcklerini sadece cezaland\u0131rmak de\u011fil, nihai ana \u015firket ve hissedarlar\u0131na do\u011frudan etki eden kay\u0131plar\u0131n telafisini sa\u011flamak oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir. Bu sayede, sistemin ekonomik rasyonalitesi g\u00fc\u00e7lendirilir ve yan kurulu\u015f zarar g\u00f6rse bile, grup i\u00e7i muhasebe i\u015flemleri veya stratejik kararlar (\u00f6rne\u011fin, zararlar\u0131n absorbe edilmesi, kar transferi) nedeniyle nihai ana \u015firketin mali durumu etkilenmedi\u011fi veya aksine kar elde etti\u011fi durumlarda dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenir. Bu d\u00fczenleme, \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n, nihai ana \u015firket hissedarlar\u0131n\u0131n, yan kurulu\u015fun ciddi y\u00f6netim hatalar\u0131ndan kaynaklanan dolayl\u0131 kay\u0131plardan kendilerini korumalar\u0131na odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti eder. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dava_Acilmadan_Onceki_Surec\"><\/span>Dava A\u00e7\u0131lmadan \u00d6nceki S\u00fcre\u00e7<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;da \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na kadar olan s\u00fcre\u00e7, temel olarak hissedar temsil davas\u0131yla ayn\u0131 \u00e7er\u00e7evede ilerler. \u00d6ncelikle, nihai ana \u015firket gibi hissedarlar, belirli bir sorumlulu\u011fun pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fclmesi gereken yan \u015firkete, yaz\u0131l\u0131 olarak veya Japon Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n belirledi\u011fi di\u011fer y\u00f6ntemlerle, belirli sorumlulu\u011fun pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fclmesi i\u00e7in dava a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ederler.<\/p>\n\n\n\n<p>Yan \u015firket, bu talep tarihinden itibaren 60 g\u00fcn i\u00e7inde belirli sorumlulu\u011fun pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fclmesi i\u00e7in dava a\u00e7mazsa, talepte bulunan nihai ana \u015firket gibi hissedarlar, yan \u015firket ad\u0131na kendileri belirli sorumlulu\u011fun pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fclmesi i\u00e7in dava a\u00e7abilirler. Ancak, 60 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin dolmas\u0131n\u0131 beklemek, yan \u015firkete telafi edilemez zararlar verebilecekse, talep sahibi, yukar\u0131da belirtilen &#8220;davan\u0131n kabul edilmedi\u011fi durumlar&#8221; kapsam\u0131na girmedi\u011fi s\u00fcrece, derhal dava a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7teki gereklilikler, hissedarlar\u0131n kendi ba\u015flar\u0131na dava a\u00e7madan \u00f6nce yan \u015firkete dava a\u00e7ma talebinde bulunmalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. Bu, \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n ikincil bir d\u00fczeltme mekanizmas\u0131 oldu\u011funu ve yaln\u0131zca ana \u015firket (yan \u015firket) veya do\u011frudan hissedarlar\u0131 (ana \u015firket) harekete ge\u00e7medi\u011finde devreye girdi\u011fini vurgular. Bu tasar\u0131m, \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131n yan \u015firketin kendi kurumsal y\u00f6netim mekanizmalar\u0131n\u0131 tamamen atlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine bu i\u00e7 mekanizmalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 veya kas\u0131tl\u0131 olarak g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi durumlarda bir kontrol olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder. Bu s\u00fcre\u00e7 tasar\u0131m\u0131, \u015firketlerin \u00f6zerklik ilkesini g\u00fc\u00e7lendirirken, hesap verebilirlik i\u00e7in gerekli d\u0131\u015f tetikleyiciyi sa\u011flar ve sistemin i\u00e7 y\u00f6netim hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in son \u00e7are olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 garanti eder.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Japon_Coklu_Temsil_Davasi_Sisteminin_Arka_Plani_ve_Onemi\"><\/span>Japon \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sisteminin Arka Plan\u0131 ve \u00d6nemi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sistemin_Tarihsel_Gelisimi\"><\/span>Sistemin Tarihsel Geli\u015fimi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;da \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;na a\u00e7\u0131k\u00e7a dahil edilmeden \u00f6nce, Japon mahkemeleri genellikle \u00e7oklu temsil davalar\u0131n\u0131 kabul etmiyordu. Ancak, Heisei 5 (1993) y\u0131l\u0131nda Japon Y\u00fcksek Mahkemesi taraf\u0131ndan verilen Mitsui Madencilik davas\u0131 karar\u0131, \u00e7oklu temsil davalar\u0131n\u0131n gereklili\u011fi \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131na vesile oldu. Bu karar, do\u011frudan \u00e7oklu temsil davalar\u0131n\u0131 kabul etmese de, \u015firket gruplar\u0131nda sorumluluk takibinin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda akademik ve pratik alanda canl\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 te\u015fvik etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ndeki emsal teorilerin tarihsel de\u011fi\u015fimi de Japonya&#8217;n\u0131n sistem tasar\u0131m\u0131n\u0131 etkiledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. ABD&#8217;de, \u00e7oklu temsil davalar\u0131 erken d\u00f6nemlerden itibaren kabul edilmi\u015ftir ve 1917 y\u0131l\u0131nda New York Eyaleti Orta Temyiz Mahkemesi&#8217;nin Holmes v. Camp davas\u0131 karar\u0131 buna \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. Bu t\u00fcr uluslararas\u0131 e\u011filimler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, Japonya&#8217;n\u0131n hukuk sistemi, \u015firket gruplar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yan\u0131t vermek ve daha etkili bir kurumsal y\u00f6netim sa\u011flamak amac\u0131yla \u00e7oklu temsil davalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. Bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n sonucunda, 2014 y\u0131l\u0131nda Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun revizyonu (2015 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir) ile \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi Japonya&#8217;n\u0131n hukuk sisteminde a\u00e7\u0131k\u00e7a yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Japonya&#8217;n\u0131n kurumsal hukukunun olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve modern i\u015f ortam\u0131na uyum sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kurumsal_Yonetimdeki_Rolu_ve_Beklenen_Etkileri\"><\/span>Kurumsal Y\u00f6netimdeki Rol\u00fc ve Beklenen Etkileri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japon \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi, \u015firket gruplar\u0131nda kurumsal y\u00f6netimi g\u00fc\u00e7lendirmede son derece \u00f6nemli bir rol oynar. Bu sistem, ana \u015firketin, ba\u011fl\u0131 \u015firketin usuls\u00fczl\u00fcklerine kar\u015f\u0131 sorumluluk takibini ihmal etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, yani &#8220;dava a\u00e7ma ihmal olas\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221; gibi yap\u0131sal bir sorunu ele almak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ana \u015firket, ba\u011fl\u0131 \u015firketin y\u00f6neticileriyle olan ki\u015fisel ili\u015fkiler veya grup genelindeki \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri nedeniyle ba\u011fl\u0131 \u015firketin y\u00f6neticilerinin sorumlulu\u011funu takip etmekte teredd\u00fct ederse, ana \u015firketin hissedarlar\u0131na do\u011frudan harekete ge\u00e7me imkan\u0131 tan\u0131yarak, grup genelinde \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fi te\u015fvik eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sistemin uygulanmas\u0131yla, ba\u011fl\u0131 \u015firketin y\u00f6neticileri, sadece ana \u015firketin denetimi alt\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda nihai ana \u015firketin hissedarlar\u0131n\u0131n do\u011frudan g\u00f6zetimi alt\u0131nda da olacakt\u0131r. Bu durum, yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetlerin cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve \u015firket grubu genelinde yasalara uyum bilinci ve etik anlay\u0131\u015f\u0131n y\u00fckselmesi beklenir. Ayr\u0131ca, fiilen bir zarar meydana geldi\u011finde, bu zarar\u0131n telafisini te\u015fvik etme i\u015flevine de sahiptir. Bu sistem, Japonya&#8217;n\u0131n kurumsal y\u00f6netiminin, tek bir t\u00fczel ki\u015filikle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, \u015firket grubu genelinde etkinli\u011fi arayan bir y\u00f6nde evrildi\u011fini ve uluslararas\u0131 kurumsal y\u00f6netim en iyi uygulamalar\u0131yla uyumunu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Japon_Coklu_Temsil_Davasi_Sistemi_ile_Ilgili_Onemli_Yargi_Kararlari\"><\/span>Japon \u00c7oklu Temsil Davas\u0131 Sistemi ile \u0130lgili \u00d6nemli Yarg\u0131 Kararlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sistem_Tanitilmadan_Onceki_Tartismalar_ve_Yargi_Kararlarinin_Gelisimi\"><\/span>Sistem Tan\u0131t\u0131lmadan \u00d6nceki Tart\u0131\u015fmalar ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Geli\u015fimi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Japonya&#8217;da \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;na a\u00e7\u0131k\u00e7a dahil edilmeden \u00f6nce, Japon mahkemeleri genellikle \u00e7oklu temsil davalar\u0131n\u0131 kabul etme konusunda isteksizdi. \u00d6rne\u011fin, Tokyo B\u00f6lge Mahkemesi&#8217;nin 29 Mart 2001 tarihli karar\u0131 gibi, bir\u00e7ok alt mahkeme karar\u0131nda \u00e7oklu temsil davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 reddedilme e\u011filimi g\u00f6sterdi. Bu kararlar, hissedar temsil davas\u0131n\u0131n davac\u0131 yeterlili\u011fini, sorumluluk takibine konu olan \u015firketin hissedarlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rlayan o d\u00f6nemdeki Japon hukuk yorumunu yans\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, Japon Y\u00fcksek Mahkemesi&#8217;nin 1993 tarihli Mitsui Madencilik Davas\u0131, do\u011frudan \u00e7oklu temsil davas\u0131n\u0131 kabul etmemi\u015f olsa da, \u015firket gruplar\u0131nda ana \u015firket hissedarlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gereklili\u011fi hakk\u0131nda akademik ve pratik alanda canl\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131na vesile oldu. Bu olay, geleneksel hukuk sisteminin kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 \u015firket gruplar\u0131na \u00f6zg\u00fc sorumluluk takibi sorunlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131 ve sonras\u0131nda Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun revizyonuna y\u00f6nelik \u00f6nemli bir tart\u0131\u015fma konusu haline geldi. Bu tarihsel s\u00fcre\u00e7, 2015 y\u0131l\u0131nda Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun revizyonunun, sadece bir yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi olman\u0131n \u00f6tesinde, \u015firket gruplar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yan\u0131t veren Japon \u015firket hukukunda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sistem_Tanitildiktan_Sonraki_Uygulama_Durumu_ve_Yargi_Kararlarinin_Mevcut_Durumu\"><\/span>Sistem Tan\u0131t\u0131ld\u0131ktan Sonraki Uygulama Durumu ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131n\u0131n Mevcut Durumu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>2015 y\u0131l\u0131nda \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi tan\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun 847. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131na dayanan do\u011frudan yarg\u0131 kararlar\u0131 \u015fu an i\u00e7in \u00e7ok fazla rapor edilmemi\u015ftir. Bu az say\u0131da dava, birka\u00e7 fakt\u00f6re ba\u011flanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Birincisi, \u00e7oklu temsil davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in gereken \u015fartlar\u0131n kat\u0131 olmas\u0131 nedeniyle, dava a\u00e7\u0131labilecek vakalar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, hedeflenen yan \u015firketin tamamen ba\u011fl\u0131 bir yan \u015firket olmas\u0131, bu yan \u015firketin hisse senetlerinin defter de\u011feri, nihai ana \u015firketin toplam varl\u0131klar\u0131n\u0131n be\u015fte birini a\u015fmas\u0131 ve nihai ana \u015firketin kendisinin zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131 gibi bir\u00e7ok \u015fart\u0131n yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu \u015fartlar, gereksiz davalar\u0131 ve k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m ama\u00e7l\u0131 davalar\u0131 engelleyen bir filtre olarak i\u015flev g\u00f6rebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, bu sistemin varl\u0131\u011f\u0131, \u015firket grubu i\u00e7indeki y\u00f6neticilere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir cayd\u0131r\u0131c\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rebilir. Y\u00f6neticiler, \u00e7oklu temsil davas\u0131 yoluyla sorumluluklar\u0131n\u0131n takip edilece\u011fi riskini fark ederek, daha dikkatli y\u00f6netim kararlar\u0131 ve \u015firket y\u00f6netiminin g\u00fc\u00e7lendirilmesi te\u015fvik ediliyor olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u015firket grubunun en \u00fcst\u00fcnde yer alan nihai ana \u015firketin, kendi y\u00f6netimini kontrol eden ara tamamen ba\u011fl\u0131 yan \u015firketin, kendi y\u00f6neticilerinin sorumlulu\u011funu takip eden bir dava a\u00e7mas\u0131 beklenemez. \u00c7oklu temsil davas\u0131 sistemi, tam da bu t\u00fcr ana \u015firketlerin &#8220;dava a\u00e7ma ihmal olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na&#8221; kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu nedenle, dava say\u0131s\u0131n\u0131n az olmas\u0131, sistemin i\u015flemedi\u011fi anlam\u0131na gelmez; aksine, cayd\u0131r\u0131c\u0131 etkisi veya dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce i\u00e7 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ilerledi\u011fi anlam\u0131na da gelebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011frudan \u00e7oklu temsil davas\u0131 yarg\u0131 kararlar\u0131 az olsa da, y\u00f6neticilerin sorumlulu\u011funa ili\u015fkin genel hissedar temsil davas\u0131 yarg\u0131 kararlar\u0131, \u00e7oklu temsil davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mahkemelerin karar kriterlerini anlamak i\u00e7in referans olabilir. \u00d6rne\u011fin, Tokyo B\u00f6lge Mahkemesi&#8217;nin 25 Eyl\u00fcl 2014 tarihli karar\u0131nda, halka a\u00e7\u0131k bir \u015firketin Siyasi Fonlar D\u00fczenleme Yasas\u0131&#8217;na ayk\u0131r\u0131 olarak siyasi ba\u011f\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 olayda, ilgili y\u00f6neticilerin \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ihlali kabul edilerek, baz\u0131 y\u00f6neticilere kar\u015f\u0131 talepler onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Tokyo B\u00f6lge Mahkemesi&#8217;nin 27 Mart 2014 tarihli karar\u0131nda, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;nun 362. maddesinin 4. f\u0131kras\u0131n\u0131n 1. bendinde belirtilen &#8220;\u00f6nemli malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devri ve al\u0131m\u0131&#8221;na dahil olan tahvil al\u0131m\u0131n\u0131n, y\u00f6netim kurulu karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilerek \u015firkete zarar verildi\u011fi i\u00e7in, halka a\u00e7\u0131k \u015firket y\u00f6neticilerinin zarar tazmin sorumlulu\u011fu kabul edilmi\u015ftir. Bu yarg\u0131 kararlar\u0131, y\u00f6neticilerin sorumluluk alan\u0131 ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc standartlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte olup, \u00e7oklu temsil davalar\u0131nda da benzer hukuki ilkelerin uygulanaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ozet\"><\/span>\u00d6zet<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;ndaki \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi, modern karma\u015f\u0131k \u015firket grubu yap\u0131lar\u0131nda i\u00e7kin olan kurumsal y\u00f6netim sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmek amac\u0131yla tan\u0131t\u0131lan son derece \u00f6nemli bir hukuki mekanizmad\u0131r. Bu sistem, nihai ana \u015firket gibi hissedarlar\u0131n, tamamen ba\u011fl\u0131 ortakl\u0131klar\u0131 veya \u00f6nemli ba\u011fl\u0131 ortakl\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00f6neticilerinin sorumlulu\u011funu takip etmelerine olanak tan\u0131yarak, ana \u015firketin &#8220;dava a\u00e7ma ihmali&#8221; gibi yap\u0131sal sorunlar\u0131 a\u015fmas\u0131na ve \u015firket grubu genelinde \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fi art\u0131rmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Kat\u0131 gereklilikleri, sistemin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlerken, ger\u00e7ekten korunmaya ihtiya\u00e7 duyulan durumlarda dava hakk\u0131 tan\u0131yan dengeli bir tasar\u0131m felsefesini yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hukuk b\u00fcromuz, Japon \u015eirketler Hukuku&#8217;ndaki \u00e7oklu temsil davas\u0131 sistemi ve ilgili kurumsal y\u00f6netim alan\u0131nda Japonya&#8217;daki bir\u00e7ok m\u00fc\u015fteriye geni\u015f bir deneyim sunmaktad\u0131r. Karma\u015f\u0131k \u015firket grubu yap\u0131lar\u0131nda sorumluluk takibi, y\u00f6neticilerin hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ve hissedarlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131 konular\u0131nda derin bilgi ve uygulama deneyimine sahibiz. Ayr\u0131ca, b\u00fcromuzda yabanc\u0131 avukatl\u0131k lisans\u0131na sahip \u0130ngilizce konu\u015fan avukatlar bulunmaktad\u0131r ve bu sayede uluslararas\u0131 bir perspektiften, hem Japonca hem de \u0130ngilizce olarak sorunsuz ileti\u015fim ve y\u00fcksek kaliteli hukuki hizmetler sunabilmekteyiz. \u00c7oklu temsil davas\u0131 sistemi veya genel kurumsal y\u00f6netim konular\u0131nda hukuki destek ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011funda, l\u00fctfen bizimle ileti\u015fime ge\u00e7in.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015firketlerini \u00e7evreleyen ortam, tek bir nihai ana \u015firketin bir\u00e7ok ba\u011fl\u0131 kurulu\u015fu y\u00f6netti\u011fi karma\u015f\u0131k bir \u015firket grubu yap\u0131s\u0131yla karakterize edilmektedir. Bu t\u00fcr bir yap\u0131 stratejik bir avantaj sa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":74281,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[24,89],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74302,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74280\/revisions\/74302"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}