<\/span><\/h2>\n\n\n\nJapon \u0130\u015f Kanunu, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fma saatlerine kat\u0131 s\u0131n\u0131rlar getirmektedir. Esasen, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi g\u00fcnde 8 saat, haftada 40 saat ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmal\u0131d\u0131r (Japon \u0130\u015f Kanunu Madde 32) <\/sup>. Bu yasal \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini a\u015farak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma veya yasal tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, yasal olarak istisnai tedbirler olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Japonya’da Fazla Mesai \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00d6n Ko\u015fulu: ’36 Anla\u015fmas\u0131’<\/span><\/h3>\n\n\n\nJaponya’da yasal \u00e7al\u0131\u015fma saatlerini a\u015farak \u00e7al\u0131\u015fanlara fazla mesai yapt\u0131rmak veya yasal tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in i\u015fverenlerin, i\u015f yerindeki \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan sendika ile ya da sendika bulunmuyorsa \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu temsil eden ki\u015fi ile yaz\u0131l\u0131 bir anla\u015fma yapmalar\u0131 ve bu anla\u015fmay\u0131 ilgili \u00c7al\u0131\u015fma Standartlar\u0131 Denetleme B\u00fcrosuna bildirmeleri gerekmektedir. Bu anla\u015fma, temelini ald\u0131\u011f\u0131 Japon \u00c7al\u0131\u015fma Standartlar\u0131 Kanunu’nun 36. maddesine atfen genellikle ’36 Anla\u015fmas\u0131’ olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Son y\u0131llarda, bu bildirimin h\u00fck\u00fcmetin elektronik ba\u015fvuru sistemi ‘e-Gov’ kullan\u0131larak \u00e7evrimi\u00e7i olarak yap\u0131lmas\u0131 te\u015fvik edilmekte ve merkez ofisin birden fazla i\u015f yerinin bildirimini topluca yapabilmesi m\u00fcmk\u00fcn hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Fazla Mesai \u00dcst S\u0131n\u0131r D\u00fczenlemesi<\/span><\/h3>\n\n\n\n2019 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan yasal d\u00fczenlemeyle, 36 anla\u015fmas\u0131yla uzat\u0131labilecek fazla mesai saatlerine, cezai yapt\u0131r\u0131mlar i\u00e7eren kat\u0131 bir \u00fcst s\u0131n\u0131r getirilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme, a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmler gibi ciddi sorunlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00f6nlemdir. D\u00fczenleme iki a\u015famal\u0131 bir yap\u0131ya sahiptir. \u0130lk olarak, fazla mesai \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 esasen ayl\u0131k 45 saat, y\u0131ll\u0131k 360 saat olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Ard\u0131ndan, beklenmedik i\u015f y\u00fck\u00fc art\u0131\u015f\u0131 gibi ge\u00e7ici \u00f6zel durumlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda, 36 anla\u015fmas\u0131na “\u00f6zel h\u00fck\u00fcm” eklenerek bu esas \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na izin verilmektedir. Ancak, \u00f6zel h\u00fck\u00fcm uygulanacak olsa bile, a\u015fa\u011f\u0131daki kesinlikle a\u015f\u0131lamayacak \u00fcst s\u0131n\u0131rlar yasayla belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\nFazla mesai y\u0131lda 720 saatle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n Fazla mesai ve tatil g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n toplam\u0131 ayl\u0131k 100 saatten az olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n Fazla mesai ve tatil g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n toplam\u0131 i\u00e7in, ard\u0131\u015f\u0131k 2, 3, 4, 5, 6 ayl\u0131k herhangi bir d\u00f6nemde, bu s\u00fcrenin ayl\u0131k ortalamas\u0131 80 saatle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n Ayl\u0131k 45 saati a\u015fan fazla mesai yaln\u0131zca y\u0131lda 6 kez izin verilebilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nBu \u00fcst s\u0131n\u0131rlar, b\u00fcy\u00fck \u015firketler ve KOB\u0130’ler dahil olmak \u00fczere t\u00fcm i\u015fletmelere uygulanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, uygulaman\u0131n ertelendi\u011fi in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc, otomobil s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve doktorlar gibi meslekler i\u00e7in de, baz\u0131 farkl\u0131 standartlar uygulanmakla birlikte, 2024 Nisan (Gregoryen takvimine g\u00f6re) itibar\u0131yla esasen bu \u00fcst s\u0131n\u0131r d\u00fczenlemelerine tabi olacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Art\u0131r\u0131ml\u0131 \u00dccret Oranlar\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nJapon \u0130\u015f Kanunu’nun (\u52b4\u50cd\u57fa\u6e96\u6cd5) 37. maddesine g\u00f6re, i\u015fverenler, normal \u00fccretlerin \u00fczerine, fazla mesai, tatil g\u00fcnlerinde yap\u0131lan i\u015f ve gece \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in art\u0131r\u0131ml\u0131 \u00fccret \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Yasal minimum art\u0131r\u0131m oranlar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n\n\n\n
\nFazla mesai i\u00e7in (yasal \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fma): %25 ve \u00fczeri<\/li>\n\n\n\n Tatil g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in (yasal tatil g\u00fcnlerindeki \u00e7al\u0131\u015fma): %35 ve \u00fczeri<\/li>\n\n\n\n Gece \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in (genellikle saat 22:00’den 05:00’e kadar olan \u00e7al\u0131\u015fma): %25 ve \u00fczeri<\/li>\n\n\n\n Ayl\u0131k 60 saati a\u015fan fazla mesai i\u00e7in: %50 ve \u00fczeri <\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nBu ayl\u0131k 60 saati a\u015fan fazla mesai i\u00e7in uygulanan y\u00fcksek art\u0131r\u0131m oran\u0131, \u00f6zellikle uzun s\u00fcreli fazla mesainin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla bir mali te\u015fvik olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir. Bu d\u00fczenlemeler, sadece ayr\u0131 ayr\u0131 rakamlar\u0131n toplam\u0131 olarak de\u011fil, a\u015f\u0131r\u0131 uzun \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olarak engellenmesi amac\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f sistemli bir yap\u0131 olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma saatlerinin \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirleyen d\u00fczenlemeler fiziksel \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini s\u0131n\u0131rlarken, art\u0131r\u0131ml\u0131 \u00fccret oranlar\u0131 ekonomik bir y\u00fck getirerek, genel olarak \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin k\u0131salt\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eden bir yap\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Sabit Fazla Mesai \u00dccreti Sisteminin Hukuki Gereklilikleri<\/span><\/h3>\n\n\n\nBir\u00e7ok \u015firket, \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir s\u00fcre i\u00e7in fazla mesai \u00fccretini ‘sabit fazla mesai \u00fccreti’ olarak \u00f6deme sistemini benimsemektedir. Ancak, bu sistemin hukuki olarak ge\u00e7erli kabul edilmesi i\u00e7in, olduk\u00e7a kat\u0131 gerekliliklerin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekmektedir. Mahkemelerin tutarl\u0131 bir \u015fekilde talep etti\u011fi bir gereklilik, ‘a\u00e7\u0131k ayr\u0131m’ \u015fart\u0131d\u0131r. Bu, maa\u015f\u0131n, normal \u00e7al\u0131\u015fma saatlerine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen k\u0131sm\u0131 ile fazla \u00e7al\u0131\u015fma gibi ek \u00fccret gerektiren k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n, miktar olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rt edilebilir olmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eder.<\/p>\n\n\n\n
Bu konudaki \u00f6nc\u00fc dava, Kokusai Jidousha olay\u0131d\u0131r (Yarg\u0131tay 2020 (Reiwa 2) y\u0131l\u0131 30 Mart karar\u0131). Bu davada Yarg\u0131tay, sadece maa\u015f bordrosunda isimlerin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funu ve \u00f6demenin ger\u00e7ekte ek \u00fccret olarak nitelendirilip nitelendirilmedi\u011finin sorgulanmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir. Sorunlu \u00fccret sisteminde, komisyon hesaplan\u0131rken, \u00f6denen ek \u00fccret (sabit fazla mesai \u00fccretine denk gelen) miktar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcyordu. Yarg\u0131tay, bu t\u00fcr bir d\u00fczenlemenin, sabit fazla mesai \u00fccretinin asl\u0131nda sadece isim de\u011fi\u015ftirilerek \u00f6denen komisyonun bir k\u0131sm\u0131 oldu\u011funu ve ek \u00fccret olarak ger\u00e7ek bir i\u00e7eri\u011fe sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Sonu\u00e7 olarak, bu sistem ‘a\u00e7\u0131k ayr\u0131m’ \u015fart\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ersiz olarak sonu\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu karar, i\u015fverenlerin ek \u00fccret \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in \u015fekilsel ve yapay \u00fccret sistemleri tasarlamas\u0131na izin verilmeyece\u011fini g\u00f6steren yarg\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc iradesini yans\u0131tmaktad\u0131r. Sabit fazla mesai \u00fccreti sistemini etkili bir \u015fekilde uygulamak i\u00e7in, bu \u00f6demenin di\u011fer \u00fccret kalemlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131 ve saf\u00e7a fazla \u00e7al\u0131\u015fma gibi durumlar i\u00e7in bir kar\u015f\u0131l\u0131k olarak i\u015flev g\u00f6rmesi esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\u00d6zellik<\/td> Ge\u00e7erli \u00d6rnek<\/td> Ge\u00e7ersiz Olma \u0130htimali Y\u00fcksek \u00d6rnek<\/td> Hukuki Temel & A\u00e7\u0131klama<\/td><\/tr><\/thead> Maa\u015f Bordrosunun G\u00f6sterimi<\/td> Temel Maa\u015f: 300,000 yen Sabit Fazla Mesai \u00dccreti (20 saatlik): 50,000 yen<\/td> Ayl\u0131k Maa\u015f: 350,000 yen (20 saatlik sabit fazla mesai \u00fccreti dahil)<\/td> Ge\u00e7erli \u00f6rnekte, temel maa\u015f ve \u00f6denek miktar olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ge\u00e7ersiz \u00f6rnekte, hangi k\u0131sm\u0131n temel maa\u015f ve hangi k\u0131sm\u0131n \u00f6denek oldu\u011fu ay\u0131rt edilemez.<\/td><\/tr> Hesaplama Y\u00f6ntemi<\/td> Sabit fazla mesai \u00fccretinin kapsad\u0131\u011f\u0131 saat say\u0131s\u0131 ve miktar\u0131 i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde veya i\u015fyeri y\u00f6netmeli\u011finde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir.<\/td> Komisyonun ‘sat\u0131\u015f performans\u0131na g\u00f6re hesaplanan komisyon miktar\u0131ndan, \u00f6denen sabit fazla mesai \u00fccreti miktar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fclmesi’ \u015feklinde hesaplanmas\u0131.<\/td> Ge\u00e7ersiz \u00f6rnekte, sabit fazla mesai \u00fccreti di\u011fer \u00fccretlerden (komisyon) d\u00fc\u015f\u00fclerek kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve ek \u00fccret olarak ger\u00e7ek bir i\u00e7eri\u011fe sahip de\u011fildir. Kokusai Jidousha davas\u0131nda ge\u00e7ersiz olarak kabul edilen mant\u0131\u011fa uygundur.<\/td><\/tr> Ger\u00e7ek Fazla Mesai Saatleriyle \u0130li\u015fkisi<\/td> Ger\u00e7ek fazla mesai saatleri sabit fazla mesai \u00fccretinin kapsad\u0131\u011f\u0131 saatleri a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, fark miktar\u0131 ayr\u0131ca \u00f6denir.<\/td> Ger\u00e7ek fazla mesai saatlerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, her zaman sabit bir maa\u015f \u00f6denir ve fazla saatler i\u00e7in d\u00fczeltme yap\u0131lmaz.<\/td> Sabit fazla mesai \u00fccreti, ek \u00fccretin pe\u015fin \u00f6demesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ger\u00e7ek fazla mesai \u00fccreti sabit miktar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda fark\u0131n \u00f6denmemesi, tam \u00f6deme ilkesine de ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<\/span>Japonya’da Y\u0131ll\u0131k \u00dccretli \u0130zinlerin Hukuki \u00c7er\u00e7evesi<\/span><\/h2>\n\n\n\nJaponya’daki y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n fiziksel ve zihinsel yorgunlu\u011funu gidermek ve rahat bir ya\u015fam\u0131 garanti alt\u0131na almak amac\u0131yla, Japon \u0130\u015f Kanunu’nun (Labor Standards Act) 39. maddesi uyar\u0131nca belirlenmi\u015f, \u00fccretli bir izin sistemidir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Verilme \u015eartlar\u0131 ve G\u00fcn Say\u0131s\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nJaponya’da y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin hakk\u0131, a\u015fa\u011f\u0131daki iki \u015fart\u0131 sa\u011flayan t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlara verilir:<\/p>\n\n\n\n
\n\u0130\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren 6 ay boyunca kesintisiz olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmak.<\/li>\n\n\n\n Bu 6 ayl\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcnlerinin en az %80’inde i\u015fe gitmi\u015f olmak.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\nBu \u015fartlar sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015fana 10 i\u015f g\u00fcn\u00fc y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin verilir. Daha sonra, s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresine ba\u011fl\u0131 olarak izin g\u00fcn say\u0131s\u0131 artar ve 6 y\u0131l 6 aydan fazla \u00e7al\u0131\u015fma ile en fazla 20 g\u00fcne ula\u015f\u0131r. Verilen izin hakk\u0131, 2 y\u0131l s\u00fcreyle ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da Belirlenen Zamanlarda Y\u0131ll\u0131k \u00dccretli \u0130zin Alma Zorunlulu\u011fu<\/span><\/h3>\n\n\n\n2019 y\u0131l\u0131nda (Reiwa 1) yap\u0131lan yasal d\u00fczenleme ile i\u015fverenlere yeni bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirilmi\u015ftir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin hakk\u0131 10 g\u00fcn ve \u00fczeri olan \u00e7al\u0131\u015fanlara, izin haklar\u0131n\u0131n verildi\u011fi tarihten itibaren bir y\u0131l i\u00e7inde en az 5 g\u00fcn y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flama zorunlulu\u011fudur. \u00c7al\u0131\u015fanlar kendi istekleriyle 5 g\u00fcnden fazla izin kullan\u0131yorlarsa bir sorun yoktur; ancak, 5 g\u00fcn\u00fc doldurmayan \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in i\u015fveren, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ald\u0131ktan sonra izin kullanacaklar\u0131 zaman\u0131 belirlemek zorundad\u0131r. Bu, izin kullanmada teredd\u00fctleri ortadan kald\u0131rmak ve izin kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6nlemdir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Japonya’da \u0130\u015f\u00e7inin Zaman Belirleme Hakk\u0131 ve \u0130\u015fverenin Zaman De\u011fi\u015ftirme Hakk\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nJaponya’daki y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin uygulamas\u0131n\u0131n hukuki \u00e7ekirde\u011fi, “i\u015f\u00e7inin zaman belirleme hakk\u0131” ve “i\u015fverenin zaman de\u011fi\u015ftirme hakk\u0131” olmak \u00fczere iki temel hakk\u0131n ili\u015fkisine dayan\u0131r. Esas olarak, i\u015f\u00e7ilerin kendi istekleriyle izin kullanacaklar\u0131 zaman\u0131 belirleyebilmelerini sa\u011flayan “zaman belirleme hakk\u0131” bulunmaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i, “bu g\u00fcn izin almak istiyorum” diyerek belirli bir zaman\u0131 talep etti\u011finde, hukuken izin hakk\u0131 do\u011far.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015fveren sadece son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 durumlarda “zaman de\u011fi\u015ftirme hakk\u0131”n\u0131 kullanabilir. Bu hak, i\u015f\u00e7inin belirledi\u011fi zamanda izin verilmesinin “i\u015fletmenin normal i\u015fleyi\u015fini engelleyece\u011fi durumlar” s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere, ba\u015fka bir zamana izin de\u011fi\u015fikli\u011fi talep edebilme hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu haklar\u0131n niteli\u011fini belirleyen, Shirakawa Y\u00f6netim Ofisi olay\u0131 (Japon Yarg\u0131tay’\u0131n 1973 (Showa 48) y\u0131l\u0131 2 Mart tarihli karar\u0131) olmu\u015ftur. Bu kararda Yarg\u0131tay, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli iznin i\u015fverenin “onay\u0131n\u0131” gerektiren bir “talep” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015f\u00e7inin tek tarafl\u0131 irade beyan\u0131 (zaman belirleme) ile ger\u00e7ekle\u015fen “yap\u0131land\u0131r\u0131c\u0131 bir hak” oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla, i\u015fveren zaman de\u011fi\u015ftirme hakk\u0131n\u0131 kullanmad\u0131k\u00e7a, i\u015f\u00e7inin belirledi\u011fi tarihte izin hakk\u0131 kesinle\u015fir. Ayr\u0131ca, bu karar, izin kullan\u0131m amac\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7inin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu ve i\u015fverenin bu amac\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek izin kullan\u0131m\u0131n\u0131 reddetmesinin veya zaman de\u011fi\u015ftirme hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131n\u0131n kabul edilemez oldu\u011funu belirten \u00f6nemli bir ilkeyi de tesis etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu hukuki g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisi, kas\u0131tl\u0131 olarak asimetrik olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilere g\u00fc\u00e7l\u00fc haklar tan\u0131nm\u0131\u015f, i\u015fverenlere ise s\u0131n\u0131rl\u0131 savunma haklar\u0131 verilmi\u015ftir. Bu nedenle, \u015firket i\u00e7 y\u00f6netmeliklerinde izin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin “onay\u0131n\u0131” zorunlu k\u0131lmak veya izin “nedenini” sormak gibi uygulamalar hukuken uygun de\u011fildir ve uyum riskleri ta\u015f\u0131r. \u015eirket y\u00f6netiminde, izin kullan\u0131m\u0131n\u0131 reddetmek i\u00e7in neden aramak yerine, i\u015f\u00e7ilerin sorunsuz bir \u015fekilde izin kullanabilmelerini sa\u011flamak amac\u0131yla, yedek personel bulundurma gibi i\u015f ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 planl\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6netmek gereklidir.<\/p>\n\n\n\nHak<\/td> Hak Sahibi<\/td> Haklar\u0131n Niteli\u011fi<\/td> Haklar\u0131n Kullan\u0131m \u015eartlar\u0131<\/td><\/tr><\/thead> \u0130\u015f\u00e7inin Zaman Belirleme Hakk\u0131<\/td> \u0130\u015f\u00e7i<\/td> \u0130zin g\u00fcn\u00fcn\u00fc tek tarafl\u0131 olarak belirleyerek izni ger\u00e7ekle\u015ftiren yap\u0131land\u0131r\u0131c\u0131 hak<\/td> Kullan\u0131lmam\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin g\u00fcnlerinin olmas\u0131<\/td><\/tr> \u0130\u015fverenin Zaman De\u011fi\u015ftirme Hakk\u0131<\/td> \u0130\u015fveren<\/td> \u0130\u015f\u00e7inin belirledi\u011fi zaman\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini talep edebilen istisnai hak<\/td> Belirlenen zamanda izin verilmesinin “i\u015fletmenin normal i\u015fleyi\u015fini engelledi\u011fini” i\u015fverenin kan\u0131tlamas\u0131<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<\/span>\u0130\u015fveren Kaynakl\u0131 \u0130\u015f Durmas\u0131 ve \u00dccretli \u0130zin<\/span><\/h2>\n\n\n\n\u015eirketler, y\u00f6netimsel nedenlerle \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na i\u015f durmas\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in belirli bir sistem devreye girer. Japonya’n\u0131n \u0130\u015f Kanunu’nun (Labor Standards Act) 26. maddesi, i\u015fverenin kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na i\u015f durmas\u0131 uygulamas\u0131 halinde, i\u015fverenin bu \u00e7al\u0131\u015fanlara ortalama \u00fccretlerinin en az %60’\u0131 oran\u0131nda \u00fccretli izin \u00f6demesi (\u00fccretli izin) yapmas\u0131 gerekti\u011fini h\u00fckme ba\u011flar.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde en \u00f6nemli fakt\u00f6r, “i\u015fverenin sorumlulu\u011funa atfedilebilecek nedenler” ifadesinin yorumlanmas\u0131d\u0131r. Bu kavram, i\u015f hukuku ba\u011flam\u0131nda olduk\u00e7a geni\u015f bir yorum alan\u0131na sahiptir. Sadece i\u015fverenin kas\u0131t veya ihmali de\u011fil, ayn\u0131 zamanda i\u015fverenin y\u00f6netim veya idari sorunlar\u0131ndan kaynaklanan i\u015f durmalar\u0131 da bu kapsama dahildir. \u00d6rne\u011fin, hammadde k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, ana \u015firketin finansal zorluklar\u0131 nedeniyle azalan sipari\u015fler veya makine ar\u0131zalar\u0131 gibi sebepler, i\u015fverenin do\u011frudan bir kusuru olmasa bile “i\u015fverenin sorumlulu\u011funa atfedilebilecek nedenler” aras\u0131nda say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu geni\u015f yorumu destekleyen \u00f6nemli bir yarg\u0131 karar\u0131 olarak, Northwest Airlines olay\u0131 (Japonya Y\u00fcksek Mahkemesi 1987 y\u0131l\u0131 (Showa 62) 17 Temmuz karar\u0131) bulunmaktad\u0131r. Bu karar, grevle ili\u015fkili bir i\u015f durmas\u0131 olay\u0131 \u00fczerine verilmi\u015f olup, karar\u0131n i\u00e7eri\u011finde, \u0130\u015f Kanunu’nun 26. maddesinin amac\u0131n\u0131n, medeni hukuktaki kusur kavram\u0131ndan daha geni\u015f oldu\u011funu ve i\u015fverenin y\u00f6netimsel engellerinin genelini kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Hukuki olarak \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden muaf olunabilmesi i\u00e7in, i\u015fletmenin d\u0131\u015f\u0131nda meydana gelen ve i\u015fverenin en y\u00fcksek derecede dikkat g\u00f6sterse bile ka\u00e7\u0131n\u0131lamayacak, ger\u00e7ek bir zorlay\u0131c\u0131 sebep (force majeure) olan durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, \u00f6rne\u011fin deprem veya tayfun gibi.<\/p>\n\n\n\n
Bu hukuki yorumun alt\u0131nda yatan temel d\u00fc\u015f\u00fcnce, i\u015fletme y\u00f6netimiyle ili\u015fkili risklerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r. Piyasa dalgalanmalar\u0131 veya ticari ili\u015fkiler gibi, i\u015fletme y\u00f6netimine i\u00e7kin riskler temelde i\u015fveren taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmelidir. Bu nedenle, i\u015f durmas\u0131n\u0131n nedeni i\u015fverenin “kontrol alan\u0131” i\u00e7inde meydana gelen bir olay olsa bile, d\u0131\u015fsal fakt\u00f6rler taraf\u0131ndan tetiklenmi\u015f olsa dahi, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in en az\u0131ndan minimum \u00fccretli izin \u00f6demesi yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015fverene d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Kad\u0131n ve Re\u015fit Olmayan \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n Korunmas\u0131na \u0130li\u015fkin H\u00fck\u00fcmler<\/span><\/h2>\n\n\n\nJaponya’daki \u0130\u015f Kanunu (Labor Standards Act), tarihsel arka plan\u0131 ve fiziksel \u00f6zellikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u00f6zellikle korunmaya ihtiya\u00e7 duyan kad\u0131n ve re\u015fit olmayan \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in \u00f6zel koruma h\u00fck\u00fcmleri getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Kad\u0131n \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n Annelik Korunmas\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\nHamilelik ve do\u011fum sonras\u0131 d\u00f6nemdeki kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n (hukuki terimle ‘gebe veya do\u011fum yapm\u0131\u015f kad\u0131nlar’) sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki h\u00fck\u00fcmler getirilmi\u015ftir. \u00d6ncelikle, do\u011fum \u00f6ncesi ve sonras\u0131 izin (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 65. maddesi) g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fum \u00f6ncesi izin, do\u011fum tahmini tarihinden 6 hafta \u00f6nce (\u00e7oklu gebelik durumunda 14 hafta \u00f6nce) ba\u015flar ve \u00e7al\u0131\u015fan talep etti\u011fi takdirde kullan\u0131labilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, do\u011fum sonras\u0131 izin, do\u011fumdan sonraki g\u00fcn ba\u015flar ve 8 hafta boyunca, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n talebine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, i\u015fverenin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na izin verilmeyen bir s\u00fcre olarak belirlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle do\u011fum sonras\u0131 ilk 6 hafta, annenin iyile\u015fmesi i\u00e7in mutlak bir izin s\u00fcresi olarak kabul edilir ve \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n iste\u011fi olsa bile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na izin verilmez. Ancak, do\u011fum sonras\u0131 6 hafta ge\u00e7tikten sonra, \u00e7al\u0131\u015fan talep ederse ve doktor taraf\u0131ndan bir sak\u0131nca bulunmad\u0131\u011f\u0131 onaylan\u0131rsa, s\u0131n\u0131rl\u0131 i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fmaya geri d\u00f6nebilir.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca, gebe veya do\u011fum yapm\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na \u00e7e\u015fitli k\u0131s\u0131tlamalar getirilmi\u015ftir. \u0130\u015fveren, a\u011f\u0131r y\u00fcklerle \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektiren i\u015flerde veya zararl\u0131 gazlar\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerde gibi tehlikeli ve zararl\u0131 i\u015flerde gebe veya do\u011fum yapm\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ramaz (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 64. maddesi 3) <\/sup>. Ayr\u0131ca, gebe veya do\u011fum yapm\u0131\u015f kad\u0131n talep etti\u011fi takdirde, fazla mesai, tatil g\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve gece \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131r\u0131lamaz (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 66. maddesi) <\/sup>. Bu koruma h\u00fck\u00fcmleri, talep edildi\u011finde y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin do\u011fdu\u011fu (fazla mesai muafiyeti gibi) ve talebin varl\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n i\u015fverenin uymak zorunda oldu\u011fu mutlak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler (do\u011fum sonras\u0131 6 haftal\u0131k izin gibi) olarak ayr\u0131l\u0131r. \u015eirketler, bu fark\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde anlamal\u0131 ve her birine uygun i\u015f y\u00f6netimi sistemini kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Re\u015fit Olmayanlar\u0131n Korunmas\u0131<\/span><\/h3>\n\n\n\n18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7al\u0131\u015fanlar (hukuki terimle ‘gen\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fanlar’), zihinsel ve bedensel sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimlerinin korunmas\u0131 amac\u0131yla, \u00f6zellikle s\u0131k\u0131 d\u00fczenlemelere tabi tutulurlar <\/sup>.<\/p>\n\n\n\nEsasen, gen\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fanlara fazla mesai yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 veya tatil g\u00fcnlerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ve gece saatlerinde (ak\u015fam 10’dan sabah 5’e kadar) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 yasakt\u0131r (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 60. ve 61. maddeleri) <\/sup>. Ayr\u0131ca, vin\u00e7 kullan\u0131m\u0131 veya y\u00fcksek yerlerde \u00e7al\u0131\u015fma gibi tehlikeli ve zararl\u0131 i\u015flerde veya maden i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fma tamamen yasakt\u0131r (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 62. ve 63. maddeleri) <\/sup>.<\/p>\n\n\n\nS\u00f6zle\u015fme ile ilgili olarak da \u00f6zel kurallar bulunmaktad\u0131r. Veliler veya vasi ki\u015filer, re\u015fit olmayan ad\u0131na i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yapamaz ve s\u00f6zle\u015fme mutlaka ki\u015finin kendisi ile yap\u0131lmak zorundad\u0131r (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 58. maddesi) <\/sup>. Ayr\u0131ca, \u00fccretler do\u011frudan ve tamamen ki\u015fiye \u00f6denmelidir; velilerin veya vasi ki\u015filerin yerine almas\u0131 yasakt\u0131r (Japonya \u0130\u015f Kanunu’nun 59. maddesi) <\/sup>. Bu h\u00fck\u00fcmler, gen\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ekonomik olarak s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesini veya isteksiz \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00f6nemli koruma tedbirleridir.<\/p>\n\n\n\n<\/span>\u00d6zet<\/span><\/h2>\n\n\n\nBu makalede g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimiz \u00fczere, Japonya’daki \u00fccret, \u00e7al\u0131\u015fma saatleri, izinler ve belirli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeler olduk\u00e7a ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve \u00e7ok katmanl\u0131d\u0131r. Bu kurallar sadece rehber niteli\u011finde de\u011fil, ihlal edildi\u011finde cezai yapt\u0131r\u0131mlar ve sivil sorumluluklar do\u011furan kat\u0131 yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerdir. \u00d6zellikle, fazla mesai s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ve y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin kullan\u0131m\u0131n\u0131n zorunlu hale getirilmesi gibi son y\u0131llarda yap\u0131lan yasal d\u00fczenlemeler, i\u015fverenlere daha \u00f6ncekinden daha aktif bir i\u015fg\u00fcc\u00fc y\u00f6netimi gerektirmektedir. Ayr\u0131ca, sabit fazla mesai \u00fccreti ve i\u015f g\u00f6remezlik \u00f6dene\u011fi ile ilgili yarg\u0131 kararlar\u0131, sadece bi\u00e7imsel bir yakla\u015f\u0131m\u0131n yetersiz oldu\u011funu ve sistemin \u00f6z\u00fcn\u00fcn sorguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu karma\u015f\u0131k d\u00fczenlemeleri do\u011fru bir \u015fekilde anlamak ve uymak, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015fveren-i\u015f\u00e7i ili\u015fkisi kurmak ve \u015firketlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flaman\u0131n vazge\u00e7ilmez bir temelidir.<\/p>\n\n\n\n
Monolith Hukuk B\u00fcrosu, bu makalede ele al\u0131nan konular da dahil olmak \u00fczere, Japonya’daki i\u015f hukuku konusunda yerli ve yabanc\u0131 bir\u00e7ok m\u00fc\u015fteriye zengin tavsiye ve destek sunma konusunda kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. B\u00fcromuzda, uluslararas\u0131 i\u015f uygulamalar\u0131 ile Japon yasal d\u00fczenlemeleri aras\u0131nda olu\u015fabilecek bo\u015fluklar\u0131 doldurabilen ve m\u00fc\u015fterilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 somut sorunlara do\u011fru ve pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunabilen, yabanc\u0131 avukatl\u0131k sertifikas\u0131na sahip \u0130ngilizce konu\u015fan avukatlar da bulunmaktad\u0131r. Bu karma\u015f\u0131k d\u00fczenleme ortam\u0131nda uzman hukuki destek sa\u011flamaktay\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Japonya’da i\u015fletme y\u00f6netimi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, \u00f6zellikle \u00fccret \u00f6demesi, \u00e7al\u0131\u015fma saatleri ve izinlerle ilgili d\u00fczenlemelerin derinlemesine anla\u015f\u0131lmas\u0131, sadece insan kaynaklar\u0131 ve i\u015f\u00e7i y\u00f6netimi […]<\/p>\n","protected":false},"author":32,"featured_media":74387,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[24,89],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/32"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74386"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74563,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74386\/revisions\/74563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monolith.law\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}